ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2011/HC-A/07ހައިކޯޓު · 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2016

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން މުޙައްމަދު މަނިކު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 2100/JC/2009ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖިނާއީ ކޯޓުން، ހެކިބަސްތަކުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރުމާއި ވީޑިއޯ، ފޮޓޯ ނުވަތަ އިނގިލީގެ ނިޝާން ފަދަ ހެކި ހުށަނާޅާތީ، ދަޢުވާތައް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭރުން އައި ދިވެއްސެއްގެ ބަނޑުބޮޑުތަކެތީގެ ތެރެއިން ރޮށިއަޅާ ތަށިތަކެއްގައި ހެރޮއިން (އޯޕިއޭޓްސް) އާއި ބެންޒޯޑައިޒިޕައިން ފެނުމުން ފުލުހުން ހިންގި ކޮންޓްރޯލް ޑެލިވަރީ އޮޕަރޭޝަނެއްގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެ ތަކެތި ލާފައިހުރި ފޮށިގަނޑުތަކާ ޙަވާލުވިކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް އެތެރެކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމާއި ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް އަތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ދަޢުވާތައް ސާބިތުނުވާކަމަށް ޖިނާއީ ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ހެކިބަސް ވަޒަންކުރުމާއި ޝަރީޢަތުގެ އިޖުރާއާތާ ގުޅޭ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްތޯއާއި، ދައުލަތުގެ ހެކިން ބުނި މިންވަރުން ދަޢުވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ދައުލަތުގެ ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ޚުލާޞާ ބަޔާނަށްފަހު އައު ހެކިން ހާޟިރުކޮށް ދައުލަތަށް ފުރުޞަތު ނުދީ، މަޞްލަޙަތު ހުރި ދިފާޢީ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަނެ، އަދި އެހެން މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަތަކާ ތަފާތަށް އިތުރު ހެކި ހޯދަން ބުނެ މައްސަލަ ނިންމި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޚުލާޞާ ބަޔާނަށްފަހު އެއްވެސް ހެއްކެއްގެ ހެކިބަސް ނަގާފައިނުވާކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކިންގެ މައްޗަށް ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭ ބޮޑެތި ކުށެއް ސާބިތުވެފައިނުވާކަމާއި، ފޮށިގަނޑުތަކުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން ނުފެނުނުކަމާއި ފޮށިގަނޑުތައް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބަހައްޓާފައި ފަހުން ހުޅުވުމުން ޝައްކު އުފެދޭކަމާއި، ހަމައެކަނި ފޮށިގަނޑު ބަލާ އައުމަކީ ދަޢުވާ ސާބިތުވާ ކަމެއް ނޫންކަމުން، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 2100/JC/2009
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ތަޤްޔީމު (evaluation) ކޮށް ވަޒަންކުރުމަށްފަހު އެފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކާއި، އެހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކުން ނުކުންނަ ނަތީޖާތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެހުރެ، ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް އިޤްތިނާޢު (convince) ވެގެން މެނުވީ ކުށެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ޙުކުމް ކޮށްގެން ނުވާނެކަމީ ޤަރީނަތުލް ބަރާއާ (presumption of innocence) ގެ ޢާންމު ޤާނޫނީ މަބްދައުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ޚާއްޞިއްޔަތެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކޯޓުން ކުރާ ޙުކުމް ބިނާވާންޖެހޭނީ އަބަދުވެސް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ދަލީލުތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހެކިވެރިޔާގައި ހުރުން ލާޒިމްވެގެންވާ އަސާސީ އެއް ޝަރުޠަކީ ޢަދުލުވެރިއެއް ކަމުގައިވުމެވެ. ހެކިވެރިއެއްގެ ކިބައިގައި ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ސިފަހުރިކަމުގައި ބެލޭނީ އެމީހަކީ ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް އަރައިނުގަންނަ އަދި ކުދި ފާފަކުރުމުގައި ދެމި ނުހުންނަ މީހެއްކަމުގައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް އަރައިގަންނަ އަދި ކުދި ފާފަކުރުމުގައި ދެމި ހުންނަ ފާސިޤެއްގެ ހެކިބަސް އިސްލާމީ ޤަޟާއީ ނިޒާމުގައި ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެއެވެ. އިސްލާމް ޝަރީޢަތުގައި ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރޭގައި ޤަޞްދުގައި މީހުން މެރުމާއި، ވައްކަންކުރުމާއި، ޒިނޭކުރުމާއި، ޤަޛްފްކުރުމާއި، ބަނގުރާ ބުއިން ފަދަ ބޮޑެތި ޖަރީމާތައް ޝާމިލުވެގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ހަމައެކަނި ފޮށިގަނޑެއް ބަލައި މީހަކު އައި އައުމަކީ އެފޮށިގަނޑަކީ އޭނާގެ އެއްޗެއްކަން ސާބިތުވާކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެފޮށިގަނޑުގައި ހުރި އެއްޗެއްގެ ޒިންމާ އޭނާ އުފުލަންޖެހޭ ފަދަ އިތުރު ހެކި ނެތި އޭގެ ޒިންމާ އޭނާ އުފުލަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްކަމެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ދަޢުވާއަށް މުއްތަހަމު އިންކާރުކުރަމުންދާ ޙާލު، ކުށާއި މުއްތަހަމާ ގުޅުވާލުމަށް ހަރުދަނާ ޤަރީނާތަކެއްނެތި، ހެކި ހުށަހެޅިފައިވާ މިންވަރުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބުރަވެގެން، ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/77 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/77 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ނ) އަދި (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/01 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފް އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ