މުޙައްމަދު ރަޝީދު ވ. ޢާއިޝަތު ވަޙީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ތަރިކަ މުދާ ފަރާއިޟުގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން ހަމައެކަނި ވާރިޘުގެ ތަރިކައިގައި ހިމެނޭކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ނިޔާވި މީހެއްގެ ހަމައެކަނި ވާރިޘަކީ ބައްޕަގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެގެ ފިރިހެންދަރިއެވެ. އޭނާވެސް ތަރިކަ ބެހުމުގެ ކުރިން ނިޔާވުމުން، އޭނާގެ އަންހެންދަރި (އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް) ތަރިކަ ބަހައިދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ކުރިން ހައިކޯޓުން (1999/HC-A/106) ބާޠިލުކުރި ވަޞިއްޔަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވާން އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތަރިކަ ބަހައިދިނުމަށް ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ލިބިގެންވޭތޯ، އަދި ކުރިން ހައިކޯޓުން ބާޠިލުކުރި ވަޞިއްޔަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތަރިކައިގެ މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ހައިސިއްޔަތެއް ނެތްކަމަށާއި، 1999/HC-A/106 ގެ ޙުކުމް ރަނގަޅަށް މާނަ ނުކުރެވިގެން ތަދައްޚުލުވުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލުނުކަމަށާއި، ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ޣަލަތުވެފައިވާކަމަށާއި، ތާރީޚްތައް ލިޔުމުގައި އޮޅުންތައް ހުރިކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހެކިބަހުން ވާރިޘުކަން ސާބިތުވެ، އެއަށް ޠަޢުނު ނުކުރެވޭތީ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ހައިސިއްޔަތު ލިބޭކަމަށާއި، ވަޞިއްޔަތް ޝަރުޢީ ހަމަތަކާ ޚިލާފުވާތީ ހައިކޯޓުން ބާޠިލުކޮށްފައިވާކަމަށާއި، 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވަޞިއްޔަތުގެ ދަޢުވާއެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާކަމަށާއި، ތާރީޚުގެ އޮޅުންތަކުން ނިންމުމަށް އަސަރެއް ނުކުރާކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 826/Cv-C/2010
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ތަރިކަ ބަހާފައިނުވާ ވާރިޘެއްގެ ވާރިޘަކަށް، އެހައިސިއްޔަތުން ތަރިކައިގެ މައްސަލައަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު ލިބިގެންވާކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))
ވަޞިއްޔަތެއް ކުރިކަން ކޯޓެއްގެ ޙުކުމެއްގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިއޮތުމަކީ، އެ ވަޞިއްޔަތް ޞައްޙަ ގޮތުގައި ވުޖޫދުގައި މައުޖޫދުވެ ދެމިއޮތުމުގެ ޙުއްޖަތެއްކަމުގައި ދަލާލަތުކޮށްދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))
ޝަރުޢުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކާއި ޚިލާފަށް ކުރެވޭ ކޮންމެ މުޢާމަލާތަކީ ބާޠިލް މުޢާމަލާތެކެވެ. ބާޠިލްކަމެއްގެ މަތީގައި ބިނާވެފައިވާ ކޮންމެކަމެއް ވާނީ ބާޠިލްކަމަށްކަން (ما بني على الباطل فهو باطل) ފިޤުހީ ޤާޢިދާގައި ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))
ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން، މީހަކު މަރުވުމަށްފަހު އެ މީހަކާ މެދު ދަރަންޏެއް ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތެއް ފަދަ ކަމެއް އޮވެގެން ދަޢުވާކުރާ މީހަކު ހުރެއްޖެނަމަ، އެ މީހަކު މަރުވާ ދުވަހުން ފެށިގެން 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކަމާބެހޭ ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. ދަޢުވާއެއް އޮތްނަމަ އެ ޤާނޫނުގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގައި ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ދަޢުވާކުރާ މީހަކު ނެތްކަމުގައި ޤާނޫނީގޮތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))
ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ތާރީޚްތައް ފާހަގަ ކުރުމުގައި އިމްލާ ކުށްތައް ހުރިނަމަވެސް، އަސްލު ތާރީޚްތަކަށް ބަލާއިރު މައްސަލައިގެ މަޢުޟޫޢަށް ފައިސަލާކުރުވަނިވި ޙުކުމެއް ކުރުމުގައި އޮޅުންތަކެއް އަރާފައިނުވާނަމަ، އެއީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))
ވަޞިއްޔަތަކީ ޙައްޤެއްގެ ގޮތުގައި މާތްﷲ ޝަރުޢުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ވަޞިއްޔަތަކީ މީހަކު މަރުވުމަށްފަހު އޭނާގެ މުދަލުން އެއްޗެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލަކާނުލައި ދިނުމެވެ. ވަޞިއްޔަތުން ދެވޭނީ ގިނަވެގެން ތިމާގެ މިލްކުގައިވާ މުދަލުގެ 1/3 (ތިން ބައިކުޅަ އެއް ބައި) އެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނައިން ދިނުމަށް ކުރާ ވަޞިއްޔަތް ޞައްޙަވާނީ ހަމައެކަނި ވާރިޘުން އެކަމަށް އިޢުތިރާޒު ނުކުރާ ޙާލަތުގައެވެ. ޝަރުޢީ މި ހަމަތަކާއި ޚިލާފަށް ކުރާ ވަޞިއްޔަތަކީ ޝަރުޢީ ގިއުގަނޑުގެ ތެރެއިން ބުރަދަނެއް ދެވިގެންވާ ވަޞިއްޔަތެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ވަޞިއްޔަތާބެހޭ އާޔަތް (ކުތިބަ ޢަލައިކުމް އިޛާ ޙަޟަރަ...)
- ޙަދީޘް: الثلث والثلث كثير
- ފިޤުހީ ޤާޢިދާ: ما بني على الباطل فهو باطل
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 1999/HC-A/106
- ކޯޓު ނަންބަރު 4 ގެ ނަންބަރު 428/JC/94
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/182
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.