ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/235ހައިކޯޓު · 27 ނޮވެމްބަރު 2016

އަޙްމަދު ވިސާން ވ. : ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 27 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 762/Cr-C/2012ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން (762/Cr-C/2012) ފުލުހުންގެ ހެކިބަހާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާތީ، 17/2011 ގެ 103 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން އުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެއެއް ބަލާ ފާސްކުރަން ފުލުހުން ދިޔައިރު، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ސިޑިމަތީގައި ބިސްކޯދު ފޮއްޓެއް ހިފައިގެން ހުއްޓާ ފުލުހުން ފެނުމުން މައްޗަށް އަރާ އެ ފޮށި ވައްޓާލިއެވެ. ފޮށީގެ ތެރެއިން 6 ޖޫސްޕެޓީ ކޮތަޅުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 490 ގްރާމް ޑައިމޯފިން ފެނުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކުރި ޙުކުމެއްގައި، ހައްޔަރުކުރުމާއި ހެކި ހޯދުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، (ސިޑީގެ ހަނިކަން، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގެ ޢަދަދުތަކުގެ ތަފާތު ފަދަ) ކަންކަމުން ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާތަކުން ޙުކުމް ބާޠިލުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ހެކި ހޯދީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ސިޑީގެ ހަނިކަން، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފުރިހަމަނުވުން، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގެ ޢަދަދުތަކުގެ ތަފާތު ފަދަ ކަންކަމުން ޝައްކު އުފެދޭ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ކާޑު އެވިޑެންސާ އެކުގައި ހުންނަ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލުތަކުން ކުށެއް ކުރަން އުޅޭކަމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބު ހުރިކަމަށާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފޯމުތަކުން ތަޙުލީލުކުރީ ފެނުނު ތަކެތިކަން އެނގޭކަމަށާއި، ޢަދަދުތަކުގެ ތަފާތަކީ ލިޔުމުގެ ކުށާއި ރައުންޑްކުރުމުގެ ތަފާތު ކަމަށާއި، ތަޙުލީލުކުރި ފަރާތާ ދަށުކޯޓުގައި ސުވާލު ނުކުރާކަމަށް ފާހަގަކޮށް، ފާހަގަކުރި ކަންކަމުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނުއުފެދޭތީ ކުށްވެރިކުރި ބައި ޤާއިމުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 762/Cr-C/2012
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި ކުށްވެރިކުރި ބައި ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން، ޓްރެފިކް ކުރުމަކީ ޕެޑްލަރަކަށް ނުވާމީހަކު، އެޤާނޫނުގެ 142 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ފުރިހަމަވާ ގޮތަށް މަސްތުވާތަކެތިން މުޢާމަލާތްކުރުމާއި، ނުވަތަ ޕެޑްލަރަކަށްހުރެ، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ދެކަމެއް ފުރިހަމަވާގޮތަށް މަސްތުވާތަކެތިން މުޢާމަލާތްކުރުމެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެއެއް ބަލާ ފާސްކުރަން ފުލުހުން ދިޔައިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތަކެތި ހިފައިގެން ހުއްޓާ ފުލުހުން ފެނުމުން މައްޗަށް އަރާ އެ ތަކެތި ވައްޓާލުމުގެ ޢަމަލުތަކުން، އޭނާ ކުށެއްކުރަން އުޅޭކަމުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ އަދި ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށް ފާހަގަކުރާއިރު، އެ ފަދައިން ޚިލާފުވެފައިވަނީ ކިހިނަކުންކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބުނެދޭން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ފުލުހުން ތަނަކަށް އަރައިގެން ދިޔަ ގޮތާމެދު ދަށުކޯޓުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިނުވާއިރު، އެކަން އެނގުމަކުން ޙާދިޘާ ނަފީވާނެ އެއްވެސް ސަބަބެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ދައްކާފައި ނުވާނަމަ، އެއީ ޝައްކު އުފެދޭ ކަމެއްކަމުގައި ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ތަޙުލީލުކުރެވިފައިވަނީ ޙާދިޘާގެ ތަނުން ފެނުނު ތަކެތިކަން، އެ ތަކެތީގެ އެގްޒިބިޓް ނަންބަރުތަކަށާއި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ އަދި ކޮންޓިނިއުޓީ ފޯމަށް ބެލުމުން އެނގެން އޮންނަނަމަ، ތަކެތި ގެންގުޅުމުގައި ޚިލާފުވެފައިވަނީ ކޮން އުޞޫލަކާ ނުވަތަ އިޖުރާއަތަކާކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނެދޭން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައި ޖުމްލަ ބަރުދަނުގައި ހުރި ތަފާތަކީ ލިޔުމުގެ ކުށަކުން ވާ ތަފާތެއް ކަމުގައި ބެލެވޭއިރު، އިންސައްތައިން އަދަދުކުރެވިފައިވަނީ 3 ޑެސިމަލް ޕްލޭސްއިން ކަމުގައިވާތީ އިންސައްތަތައް އެއްކުރުމުން 100% އަށްވުރެ މަދު މިންވަރަކުން ތަފާތުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

މަސްތުވާތަކެތި ތަޙުލީލުކުރި ފަރާތް ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރެވި، ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިހުރެ، އެ ރިޕޯޓާމެދު ދަށުކޯޓުގައި އެއްވެސް ސުވާލެއް އުފައްދާފައި ނުވާއިރު، ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭކަމަށް އިސްތިއުނާފުގައި ބުނާ ބުނުމަކުން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދުނުކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ޝައްކު އުފެދޭ ކަންކަންކަމަށް ބުނެ ފާހަގަކުރާ ކަންކަމަކީ، ޖުމްލަކޮށް ޙާދިޘާ ނަފީކުރެވޭވަރުގެ، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކު އުފެދޭވަރުގެ ކަންކަން ނޫންނަމަ، ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއް ނެތްމިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނީ ނުވަތަ ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 103 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 142 ވަނަ މާއްދާ (ޅ) އާއި (ފ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ