ހެވީލޯޑް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ކެޓަރޕިލާ ފައިނޭންޝިއަލް ސަރވިސަސް އޭޝިއާ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ލޯނު އެގްރިމަންޓްގައި ލޯނު ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދިވެހިރާއްޖެއާއި ސިންގަޕޫރުގައި ޤާއިމްކުރެވިފައިވާ ކަމާ ގުޅޭ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޮންމެ ކޯޓެއްގައި ދަޢުވާ އުފުލިދާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ވަކި ކޯޓަކަށް ލިބިގެންނުވެއެވެ. ދަޢުވާއަކީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓާ ޚިލާފުވެގެން ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްނޫންކަން ދަޢުވާގެ ސީޣާއަށް ބެލުމުން އެނގޭނަމަ، ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގައިވާ ހަމައެކަނި އިޚްތިޞާޞްގެ މާއްދާއަކުން އެ ދަޢުވާ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނުގެއްލެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

"ރެސް ޖުޑިކާޓާ" (res judicata) ގެ ޤާނޫނީ މަބްދަޢުއަކީ، ކޯޓަކުން ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކުރެވިފައިވާ މައްސަލައެއްގައި، އެ މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން އެ މައްސަލާގެ ތެރޭގައި ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ނުވަތަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެ މައްސަލައެއްގައި ހިމެނޭ ފަރާތަކުން އިތުރު ދަޢުވާއެއް ކުރުން މަނާކުރާ މަބްދަޢުއެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

"ރެސް ޖުޑިކާޓާ" ގެ ދަށުން ދަޢުވާއެއް ނުކުރެވޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ނުވަތަ ކޮށްފައިވާ ދަޢުވާއެއް ބާޠިލުކުރުމުގައި ތިން ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެއެވެ: (1) ފަހުން ހުށަހެޅުނު މައްސަލާގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ނުވަތަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަންކަން އެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ޙަޤީޤަތްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހުށަހެޅުނު އެހެން މައްސަލައެއް، ކަމާބެހޭ ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ކުރިން ބެލިފައިވުން؛ (2) ފަހުން ހުށަހެޅުނު މައްސަލައާއި ކުރިން ބަލާފައިވާ މައްސަލާގެ ޚަޞްމުންނަކީ އެއްބަޔަކަށްވުން؛ އަދި (3) ކުރިން ހުށަހެޅުނު މައްސަލާގައި ހިމެނުނު ކަންތައްތައް އެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ޙަޤީޤަތްތަކުގެ މައްޗަށް އެ މައްސަލާގައި ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކުރެވިފައިވުން. (ޕެރ. 3 (ނ))

ލޯނު ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވެނީ އެ ފަރާތުން ނަގާފައިވާ ލޯނަކަށް އެގްރިމަންޓާއި ޚިލާފަށް ފައިސާ ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުންކަމުގައިވެ، ގެރެންޓަރުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވެނީ ގެރެންޓަރެއްގެ ޙައިޞިއްޔަތުން ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނެކަމަށް ބުނެކަމުން، ގެރެންޓަރުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ލޯނު ނެގި ފަރާތަކީ ޚަޞްމަކަށް ނުވާއިރު، އަދި ލޯނު އެގްރިމަންޓާ ގުޅިގެން ލޯނު ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޙުކުމެއްކޮށްފައިވާކަން އެނގެންނެތްއިރު، ލޯނު ނެގި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުރާ ދަޢުވާއަށް "ރެސް ޖުޑިކާޓާ" ގެ މަބްދައު ތަޠްބީޤު ކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ގެރެންޓީ އެގްރިމަންޓްތަކަކީ "ލޯނު ޑޮކިއުމަންޓްސް" ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ލިޔެކިޔުންތަކެއްކަމަށް ލޯނު އެގްރިމަންޓްގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވެ، ލޯނު އެގްރިމަންޓްގެ ދަށުން ދޫކުރި ފައިސާއަކީ ގެރެންޓަރުން ދީފައިވާ ގެރެންޓީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދޫކުރި ފައިސާއެއްކަމަށާއި ގެރެންޓަރުން ވަކިވަކިންނާއި އެކުއެކީ ޒިންމާ ނަގާނެކަމަށް ބަޔާންކުރެވިފައިވާނަމަ، ލޯނު އެގްރިމަންޓާއި ގެރެންޓީ އެގްރިމަންޓަކީ މުސްތަޤިއްލު ވަކި ދެ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ލޯނު އެގްރިމަންޓަށް ބަދަލެއް ގެނެވޭނީ ހަމައެކަނި ލިޔުމުން އެގްރިމަންޓްގެ ބައިވެރިންނަށްކަމަށް އެގްރިމަންޓްގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާއިރު، ލޯނު ނެގި ފަރާތަކީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގެ ބައިވެރިއަކަށް ނުވާނަމަ، ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގެ ދަށުން ލޯނު އެގްރިމަންޓަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ލޯނު ނެގި ފަރާތުންނާއި އެ ލޯނަށް ގެރެންޓީ ދިން ފަރާތުން ލޯނުދިން ފަރާތާއެކު އެއްބަސްވެފައިވާގޮތުން، ލޯނުގެ ފައިސާ އެއްކޮށް ދައްކާ ޚަލާޞްކުރެވެންދެން އެއިން އެއްވެސް މީހެއްގެ ޒިންމާ ބަރީޢަ ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ނަމަވެސް ނުވަތަ ބަޔަކު ނަމަވެސް އެ ފައިސާ އެއްކޮށް ދައްކާ ޚަލާޞްކޮށްފިނަމަ، އެ އެންމެންގެ ޒިންމާ އެއްކޮށް ބަރީޢަވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ލޯނު ފައިސާ ނުދައްކާހާ ހިނދަކު، ލޯނު ފައިސާ ނެގި ފަރާތާއި ލޯނަށް ގެރެންޓީދީފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލޯނު ދޫކުރި ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))