ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/217ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2016 · ފައިސާ ހޯދުން

ސަންފްރަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1069/Cv-C/2013ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ބިމުގެ އަގު ދައުލަތުން އަނބުރާ ދޭން ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައިކަން ކަށަވަރުވި ތާރީޚް (ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ ތާރީޚް) އިން ފެށިގެން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބުން ޙައްޤުކަމަށާއި، މިންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް ވަކި ދަޢުވާއެއް ހުށަހެޅިދާނެކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މާލޭ ހުޅަނގު ދެކުނު ހާބަރު ސަރަޙައްދުން ދެ ބިމެއް ބީލަމުން ގަނެ އިސްތިއުނާފުކުރި ކުންފުނިން ބިމުގެ އަގު ދައުލަތަށް ދައްކާފައިވަނިކޮށް، ތިންވަނަ ފަރާތަކުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި ސިވިލް ކޯޓުން (2011/Cv-C/334) އެ ސަރަޙައްދުން ބިން ނުވިއްކޭނެކަމަށް ޙުކުމްކޮށް، ހައިކޯޓުން (2011/HC-A/78) ތާއީދުކުރިއެވެ. ބިންވެސް ފައިސާވެސް ކުންފުންޏަށް ނުލިބުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދައުލަތުން ބިން ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުން ނުކުޅެދުމުން ނިމުމަކަށް އައިއިރު، ބިމުގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ފެށެންވާނީ ކޮން ތާރީޚަކުންތޯ، އަދި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމެއް ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމަށް ޙުއްޖަތެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުންފުނިން ބުނީ، ބަދަލު ފެށެންވާނީ ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ ތާރީޚުން ކަމަށާއި، ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމަށް ޙުއްޖަތެއް ނޫންކަމަށާއި، ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފަކީ ނުނިޔަތުގައި ކުރި ކަމެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ދައުލަތަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަމަށާއި، ނުނިޔަތް ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާކަމަށާއި، މަދަނީ ޙުކުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ތަންފީޛުކުރުން ފަސްކުރެވޭތީ ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނިމެންދެން ފައިސާ ނުދީ ބެހެއްޓިދާނެކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1069/Cv-C/2013
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާއަކީ، ދަށުކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތައް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެމައްސަލައަކާ ގުޅުންހުރި ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވާކަމަށް ބަޔާންކުރާ މާއްދާތަކެވެ. (ޕެރ. 5 (ނ))

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައްޔާއި މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި އިއްވާ ޙުކުމްތަކާއި ނެރުއްވާ ކޯޓު އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤަކީ މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ޤާނޫނުއަސާސީއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤެކެވެ. އެހެންކަމުން އެޙައްޤު ލިބިގެންވާ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފީ ދަޢުވާތަކަކީ، އެދަޢުވާއެއް ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ ނިޔަތް އެހެންގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 5 (ރ))

އިސްތިއުނާފީ ދަޢުވާއަކީ ނުނިޔަތުގައި ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްކަމަށް ވަކި ފަރާތަކުން ބުނާނަމަ، އެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ އެ ބުނުމެއް ބުނި ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 5 (ރ))

މަދަނީ މައްސަލައެއް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅޭ ހިނދު އެމައްސަލައެއްގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން ފަސްކުރެވިފައި އޮތުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު ފުރިހަމައަށް ލިބިދިނުމަށްޓަކައި މަދަނީ އިޖުރާއާތުގެ ތެރޭގައި އޮންނަ އުޞޫލެކެވެ. (ޕެރ. 5 (ބ))

އެއްބަސްވުމުގެ ދެފަރާތުންކުރެ ފަރާތެއްގެ އިޙުމާލެއްނެތި، ކޯޓުގެ ޙުކުމަކާ ގުޅިގެން އެއްބަސްވުމުގެ އިލްތިޒާމްތައް އުފުލުމަށް ދެފަރާތުން ނުކުޅެދުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތީން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އަންނާނެއެވެ. އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކޮށް ހައިކޯޓުން ތާއީދުކޮށްފިނަމަ، ހައިކޯޓުގެ ނިންމެވުމުން އެ ޙުކުމަށް ބާރުލިބޭ ތާރީޚަކީ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައިކަން ކަށަވަރުވާ ތާރީޚުކަމަށް ބަލައި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދޭނީ އެތާރީޚުން ފެށިގެންކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޚިލާފެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5 (ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 77 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-SJ/04 (ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަން)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/78
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/Cv-C/334

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ