ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/153ހައިކޯޓު · 19 އޮކްޓޫބަރު 2016 · ޚިޔާނާތްތެރިވުން

އަޙްމަދު ޒަމީން ވ. ްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 19 އޮކްޓޫބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 193/Cr-C/2014ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދިހަ ހާސް ރުފިޔާއިން މަތީގެ ސަރުކާރުގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 25 އަހަރަށް ޖަލަށްލުމަށާއި ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޑޮލަރު ހޯދައިދިނުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ނެޝަނަލް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޯޕަރޭޝަނުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ޙަވާލުކުރި ފައިސާއަށް ޑޮލަރު ހޯދައިނުދީ، ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވާކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން ދަޢުވާ އުފުލި މައްސަލައެކެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސަރުކާރުގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވުމުގެ ކުށުގެ މައްސަލައެއްގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވޭތޯއާއި، ތަޙުޤީޤުގައި ތުހުމަތުކުރި ކުށާ ތަފާތު ކުށެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާއާއި 2013/HC-A/211 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯއާއި، ޚިޔާނާތުގެ ކުށުގެ އުންޞުރުތައް ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލަކު ހަމަނުޖެހެނީސް މައްސަލަ ނިންމި ކަމަށާއި، ތަޙުޤީޤުކުރި ކުށާ ތަފާތު ކުށެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާއާއި 2013/HC-A/211 އާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ޚިޔާނާތުގެ އުންޞުރުތައް (2010/HC-A/41) ފުރިހަމަނުވާ ކަމަށެވެ. ނުބައި ނިޔަތެއް ނެތްކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ ޙައްޤު ގެއްލިފައި ނުވެއެވެ. ދަޢުވާ ކުރީ ތަޙުޤީޤުކުރި ޢަމަލަށް ބިނާކޮށް، ތުހުމަތު އެންގުމަށްފަހު ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ކަމުން 2013/HC-A/211 ގެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. އެއްބަސްވުމާއި އިޢުތިރާފާއި ޢަމަލުތަކުން ޚިޔާނާތުގެ ހަތަރު އުންޞުރުވެސް ފުރިހަމަވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 193/Cr-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމަށް ޝަރީޢަތުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ފުރުޞަތުދީފައިވާއިރު، މައްސަލައާ ގުޅިގެން ބޭއްވުނު އެންމެ ފަހު އަޑުއެހުމުގައި ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމަށް އިތުރު ފުރުޞަތަކަށް އެދިފައިނުވާކަން އެނގެންއޮތުމުން، ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިއްބައިދީފައިނުވާކަމަށް ބެލެވެންނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN2ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

ތުހުމަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުރި ތަޙުޤީޤުގައި ހޯދުނު ހެކީގެ އަލީގައި ކޮށްފައިވާ ދަޢުވާއަކީ ތަޙުޤީޤުވެސް ހިންގުނު ކުށުގެ ޢަމަލަށް ބިނާކޮށްގެން ކޮށްފައިވާ ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

2013/HC-A/211 ޤަޟިއްޔާގައި ޤާއިމްކުރައްވާފައިވާ އުޞޫލަކީ، ކުރަމުންދާ ތަޙްޤީޤެއްގައި، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިގެން ތަޙްޤީޤަށް ޙާޒިރުކުރެވޭ މީހުން ފިޔަވައި، އެ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތުން ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތެއް ސާފުކުރުމުގެ ގޮތުން ހާޒިރުކުރެވޭ ފަރާތަކުން ތަޙްޤީޤަށް ދޭ މަޢުލޫމާތަކުން އެ މަޢުލޫމާތެއް ދޭ މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެކަމާއި، ހަމައެކަނި އެފަދަ ހެކި ޤަރީނާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ދަޢުވާތަކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ބާޠިލު ދަޢުވާތަކެއްކަމެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަޔާން ނަގާފައިވަނީ އޭނާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލާގައި ކަމަށާއި، އޭނާގެ މައްޗަށް ހެކި ޤަރީނާ ހޯދާފައިވަނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭނާއަށް އަންގާދިނުމަށްފަހުކަމަށް ވާނަމަ، އެއީ 2013/HC-A/211 ޤަޟިއްޔާއާ ތަފާތު ވާޤިޢާތަކެއް ކަމުން، އެ ޤަޟިއްޔާގައި ޤާއިމްކުރައްވާފައިވާ އުޞޫލު ތަޠްބީޤުކުރެވެންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޚިޔާނާތުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި މައިގަނޑު ހަތަރު އުންސުރު ވެއެވެ. އެއީ (ހ) އެ މުދަލަކީ ޚިޔާނާތްތެރިވީކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ނުވަތަ ޙަވާލުގައިވާ ތަކެއްޗަށް ވާންޖެހުން؛ (ށ) ނުބައި ނިޔަތެއް އޮތުން؛ (ނ) ވެރިފަރާތުގެ އިޒުނަ ނެތުން؛ (ރ) އެ އެއްޗަކަށް ބަދަލު ގެނައުން ނުވަތަ ނައްތާލުން ނުވަތަ ކަނޑައަޅާފައިވާގޮތާ ޚިލާފަށް ގެންގުޅުމެވެ. ޚިޔާނާތުގެ ކުށް މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުވުމަށްޓަކައި މި ހަތަރު އުންޞުރު ނުވަތަ ކަންތައްތައްވެސް ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ޙަވާލުކުރި ފައިސާ އެއްބަސްވުމުގައިވާ މުއްދަތުގައި ވެރިފަރާތާ ޙަވާލުނުކޮށް، ދޫކޮށްފައިވާ ޗެކްތައް ބައުންސްވެ، ގުޅޭގޮތް ނުވެ، ތަޙުޤީޤުގައިވެސް ހަނު ހުރުމުގެ ޙައްޤު ބޭނުންކޮށްފައިވާނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލުތަކުން އޭނާގެ ނުބައި ނިޔަތް ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި (ޅ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 268 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 149 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 131 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 132 ވަނަ މާއްދާ، 143 ވަނަ މާއްދާ، 16 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/211
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/41

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ