ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/228ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017 · ވަޒީފާއާބެހޭ

—

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017ބާވަތް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ރިޑަންޑަންސީ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ނަމަވެސް މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ހިނގި ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ނުދީ، އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކުރާތީ 85(ށ) ގެ ދަށުން 21،588 ރުފިޔާގެ ބަދަލު ދޭން ނިންމި؛ އެކޮމޮޑޭޝަންގެ ބަދަލު ނުދޭން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުންފުނީގެ ވެއަރހައުސް ކަމް ޕަރޗޭސް މެނޭޖަރުގެ ގޮތުގައި 2 އަހަރުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފަކު، ޕަރޗޭސް ޑިޕާޓްމަންޓް ރީސްޓްރަކްޗަރކުރުމާއި ގުޅިގެން މަޤާމު އުވިފައިވާކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ. ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން މުވައްޒަފާމެދު ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅިގެން ވަޒީފާއަށް ނުނެރެ ބަހައްޓާފައިވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިޑަންޑަންސީގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމަށް ބުނާ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއި ޢަދުލުވެރި އިޖްރާއަތަކާ އެއްގޮތަށްތޯއާއި، އެގޮތަށް ނުވާނަމަ ދޭންޖެހޭ ބަދަލަކީ ކޮބައިތޯއާއި، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެކޮމޮޑޭޝަންގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ބުނީ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ ހަމައެކަނި ރިޑަންޑަންސީ ކަމުގައިވާއިރު ޓްރައިބިއުނަލުން އަމިއްލައަށް ޖިނާއީ ޢަމަލެއް ސަބަބަކަށް ހެދުމަކީ 27 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށާއި، އެކޮމޮޑޭޝަންގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭކަމަށާއި، 92(1) ގެ ދަށުން ވަޒީފާ އަނބުރާ ދޭންޖެހޭކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ ރީސްޓްރަކްޗަރކުރުމުން މަޤާމު އުވުނުކަމަށާއި، އެއްބަސްވީ ޝެއަރިންގ އެކޮމޮޑޭޝަން ކަމަށާއި މުވައްޒަފު އެކަން ޤަބޫލުނުކުރިކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ރިޑަންޑަންސީ ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ ކުންފުނި މައްޗަށް ވާއިރު، އުވުނީ ހަމައެކަނި އެ މަޤާމުކަމާއި އެއްފެންވަރުގެ ތިން މަޤާމު އުފެއްދިކަމާއި ކުންފުނިން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާތީ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތިކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ޝަކުވާގެ މައްސަލައަކީ ވަކިކުރި ސަބަބަކަށް ނުވާތީ އެއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ނުދީ ބާކީ މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދޭން ނިންމިއެވެ؛ އެކޮމޮޑޭޝަން ދޭން އެއްބަސްވީ ޝެއަރިންގ ސިންގަލް ރޫމެއްގައިކަން ޝެޑިއުލް 2 އިން އެނގޭތީ އެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (އެކޮމޮޑޭޝަންގެ ބަދަލު ނުދޭ ނިންމުން ޤާއިމްކޮށް، އެހެން ނިންމުންތައް ބާޠިލްކޮށް، ބާކީ މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދޭން ޙުކުމްކުރި)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާގުޅިގެން، އެމުވައްޒަފަކު ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ދަޢުވާއެއްގައި އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. އެމުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށް ނުދެވިއްޖެނަމަ، އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ހ)، 4(ޅ))

ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށް ފޮނުވާފައިވާ ނޯޓިސްގައިވާ ސަބަބަށްޓަކައި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުކޮށް ދިނުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 4(ހ))

ވިޔަފާރީގެ ނަފާ ހޯދުމަށް ހިންގޭ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށް ނުވަތަ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުންފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން މުވައްޒަފަކު ދޫކޮށްލާންޖެހިއްޖެ ނަމަ، އެފަދަ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ކުންފުނީގެ ހެޔޮނިޔަތުގައިތޯއާއި، ވަކި މުވައްޒަފަކު ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަކިކުރުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާ ކަމެއްތޯއާއި، ވަކިކުރާނެ މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅުނު ގޮތާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (substantive fairness) އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމްކޮށްފައިވޭތޯ ބަލައި ކަށަވަރު ކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވުމެވެ. އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ އިޖްރާއަތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖްރާއަތަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ރިޑަންޑަންޓްވެގެން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ، ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރކޮށް މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ (economic) ސަބަބުތަކަށްޓަކައި، ކުންފުނިން ހެޔޮނިޔަތުގައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމަށް ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް، ޢާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ކަނޑައެޅޭނީ، އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަކިކުރަންޖެހިފައިވާކަމާއި، ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތާއި އުސޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލައި އަންގާފައިވުމާއި، ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީފައިވާނަމައެވެ. އަދި ރިޑަންޑަންޓްވާ މުވައްޒަފުންނަށް ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކެއް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެޢިނާޔަތް ލިބިދެވޭނެ ގޮތާއި މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައެޅި، މުވައްޒަފުންނަށް އެންގިފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހިގެން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާނަމަ، ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަކިކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި ވަކިކުރުމުގެ އިޖްރާޢާތުތައް ރަނގަޅަށް ފުރިހަމަކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކުރި ނިންމުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ. ޢާންމު އުސޫލެއްގެ ގޮތުން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި (substantive fairness) އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމުކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 4(ޅ))

ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރެވުނީ ކޮން ބޭނުމެއްގައިކަން ނޭނގި، ހަމައެކަނި އުވިގެން ގޮސްފައިވަނީ ވަކިކުރެވުނު މުވައްޒަފުގެ މަޤާމުކަމާއި، އެމަޤާމާ އެއްފެންވަރެއްގެ އިތުރު މަޤާމުތައް އުފައްދާފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ކ))

މުވައްޒަފަކާމެދު ހުށަހެޅިފައިވާ ޝަކުވާއަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިދާނެ ސަބަބެއްކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ނޫންކަން ވަކިކުރި ލިޔުމުން އެނގެން އޮތްނަމަ، ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި އެ މައްސަލައަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ކ)، 4(އ))

ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ދޭން އަންގާނެ ތަނެއް ނެތްނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި އަދި އިޖްރާޢާތުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާނަމަ، އެކަމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި، މުވައްޒަފަށް އެހެން ވަޒީފާއެއް ލިބި އެވަޒީފާއަށް ނުކުތް ދުވަހަކާ ހަމައަށް، ނުވަތަ އެހެން ވަޒީފާއެއް ހަމަނުޖެހިހުރި ނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތަކަށް ވަޒީފާގައި ހުރި ނަމަ ލިބޭނޭ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް އެކީ އެއްފަހަރާ ލިބިދިނުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އަންގަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(އ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 85 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 92 ވަނަ މާއްދާގެ (1) (އިސްތިއުނާފުގެ ނުކުތާގައި)
  • A/86-2011/HC
  • A/183-2012/HC
  • A/208-2010/HC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ