ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/370ހައިކޯޓު · 9 މޭ 2017 · މަދަނީ މައްސަލަ

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 9 މޭ 2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އދ. މާމިގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން (21/I-10-C/2013) ކަނޑައެޅީ، ހޯދަން އެދުނު މަރާމާތުގެ ޚަރަދަށް އެސްޓިމޭޓެއް ނުވަތަ ހިސާބެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީއާއި، ޢިމާރާތާ ޙަވާލުނުވީ ވެރިފަރާތް ކަމަށް ވާތީ، އެދުނު އެއްވެސް ބަދަލެއް ނަގައިދެވޭނެ ތަނެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ޚަދީޖާ މުޙައްމަދުގެ ގޯތީގައިވާ ޢިމާރާތް 5 އަހަރަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 2007 ގައި އެއްބަސްވިއެވެ. 2012 ގައި މުއްދަތު ހަމަވިއިރު ޢިމާރާތް މަރާމާތުކޮށް ދިންއިރު ހުރި ފެންވަރަށް ނުގެނެސް ޙަވާލުކުރުމަށް އުޅުމުން، މަރާމާތުނުކޮށް ޙަވާލުނުވާނެ ކަމަށް ވެރިފަރާތުން ބުނެ، މަރާމާތުގެ ޚަރަދާއި ގެއްލުނު އާމްދަނީއާއި ވަކީލުގެ ޚަރަދު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ޕޮލިހުން މަރާމާތަށް 3 ފަހަރު އިޢުލާނުކުރި ނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ އިޖާބައެއް ނުލިބެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ދިން ޢިމާރާތް ކުލީގެ މުއްދަތު ހަމަވިއިރު ދިންއިރު ހުރި ފެންވަރުގައި ނުހުރުމުން، މަރާމާތުގެ ޚަރަދާއި ތަނާ ޙަވާލުނުވެ ހުރުމުން ގެއްލުނު އާމްދަނީގެ ބަދަލު ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ދޭންޖެހޭތޯއާއި، މަރާމާތުގެ ޚަރަދު ކަނޑައަޅަންވީ ގޮތް.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ޙުކުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އާއި 22 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމުގެ 6 އަދި 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަރާމާތުގެ ޒިންމާ އޮތީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގައި ކަމާއި ޕޮލިހުން ވެސް އެކަން ޤަބޫލުކުރާކަމެވެ. ނަމަވެސް ހުށަހެޅި ޢަދަދު ހިސާބުކުރި ގޮތެއް ނުދައްކާތީ އެ ޢަދަދު ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. ތަނާ ޙަވާލުނުވީ ވެރިފަރާތް ކަމަށްވާތީ ގެއްލުނު އާމްދަނީ ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. މަރާމާތުގެ ޚަރަދު ޝަރުޢީ އަގުކޮމިޓީ މެދުވެރިކޮށް ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، މަރާމާތުގެ ޚަރަދު ކަނޑައެޅުމަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ޢިމާރާތް ދޫކޮށްލާއިރު ޢިމާރާތް ހުންނަންވާނީ ޤުދުރަތީގޮތުން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ފިޔަވައި ކުއްޔަށް ހިފިއިރު ހުރި ފެންވަރުގައި ކަމަށާއި، ޢިމާރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހިނދު، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގައި ގުދުރަތީ ގޮތުން ޢިމާރާތަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއް ފިޔަވައި ޢިމާރާތަށް ލިބިފައިވާ އެންމެހައި ގެއްލުންތަކެއް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން މަރާމާތުކޮށްދެންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN2މަދަނީ › މަދަނީ މައްސަލަ

މަރާމާތަށް ހިނގާނެ ކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ ޢަދަދަކީ ކިހިނެއް ކޮން ގޮތަކަށް ހަދާފައިވާ ހިސާބެއްކަން ޝަރީޢަތަށް ސާފުވާނެ ގޮތެއްގެ މަތީން ހުށަހަޅާފައިވާކަން އެނގެން ނެތިފައި، ޢިމާރާތަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުން މިންކޮށްފައިވާ ގޮތެއް ބަޔާންކުރާ ލިޔުމެއް ހުށަހަޅާފައި ނެތުމުން، އެ މިންވަރަކީ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދެވޭނެ މިންވަރެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ކުއްޔަށްދިން ތަނާ ޙަވާލުވާނީ ތަން މަރާމާތުކުރުމުން ކަމަށްބުނެ ތަނުގެ ވެރިފަރާތް ތަނާ ޙަވާލުވުމަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ކުއްޔަށްދިން ތަނާ ތަނުގެ ވެރިފަރާތުން ޙަވާލުނުވުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމަށް ޒިންމާވާންޖެހޭނީ އެ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ތަނުގެ ވެރިފަރާތުން އެ ފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތް ހިނދު، ތަނުން ހޯދަމުންދިޔަ އާމްދަނީ ލިބުން ހުއްޓުމާއި، ތަން ކުއްޔަށްދީގެން ލިބޭނެ ކަމަށް ބުނާ ފައިސާއަކީ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ކުއްޔަށް ހިފި މުއްދަތުގައި ޤުދުރަތީގޮތުން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ފިޔަވައި ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ހިފިއިރު ހުރި ފެންވަރަށް މަރާމާތުކޮށްދިނުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއްކަމާމެދު އެ ފަރާތުން އިންކާރު ނުކުރާއިރު، އަދި މަރާމާތުކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރިކަން އެ ފަރާތުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތުން އެނގެން އޮތްނަމަ، އެންމެ އިންޞާފުވެރި ގޮތަކީ ކޯޓުގެ ފަރާތުން ޝަރުޢީ އަގުކޮމިޓީ މެދުވެރިކޮށް ތަން ބެލުމަށްފަހު ކުރަންޖެހިފައިވާ މަރާމާތުތައް ބަލައި މިންކުރުމަށްފަހު އެކަމަށް ހޭދަވާނެ މިންވަރެއް ކަނޑައެޅުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ