—

ކޮންޓްރެކްޓަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާއި އެ ޤާނޫނުތަކުން ބާރު ލިބިގެން ހެދޭ ޤަވާޢިދުތަކާއި އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ޚިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދު ބަނދެވޭ ބަނދެވުމެއްކަމުގައިވާއިރު، ޞައްޙަ ގޮތުގައި ވެވިފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް އެކޮންޓްރެކްޓް ބާޠިލުނުވާހާހިނދަކު ތަންފީޛުކުރުމަކީ އެކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާނެކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނަނީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ނޫންގޮތަކަށް މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާނަމަ، އެއީ ބާޠިލު ކޮންޓްރެކްޓަކަށް ވާނެކަމަށްކަމާއި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ނޫންގޮތަކަށް ކުރެވޭ ކޮންޓްރެކްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ބިރެއް ދައްކައިގެން، ނުވަތަ ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލައިގެން، ނުވަތަ ނުރަނގަޅު ގޮތަކަށް ނުފޫޛުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ކޮންޓްރެކްޓުކުރުމާއި ބުއްދި ސަލާމަތުން ނެތް މީހުން ކުރާ ކޮންޓްރެކްޓްތައް ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ކޯޓުތަކުން އެއްބަސްވުން ރަޖިސްޓްރީކޮށްދެނީ ސީދާ އެފަރާތަކުން ނުވަތަ ޕަވަރ އޮފް އެޓާރނީ ލިބިގެން ބަދަލުގައި ޢައްޔަންކުރާ ފަރާތަކުން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވެ ރަޖިސްޓްރީ ކުރާ ފަރާތުގެ ކުރިމަތީގައި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށް އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖަހައިގެންކަމާއި އަދި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ރަނގަޅަށް ކިޔައިފައިވޭތޯ އެފަރާތްތަކާއި ސުވާލުކުރުމަށްފަހުގައި ކަމުން، އެއްބަސްވުމުގައި ދެފަރާތުންމެ ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ކޯޓުގައިކަމަށްވެފައި، ސޮއިކުރުމުގެ ކުރިން އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުން ބޭރުވާފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ކޮށް މަޖުބޫރުކުރުވިކަން ނުވަތަ ސޮއިކުރި އިރު ބުއްދި ހަމަނުޖެހޭ ފަރާތެއްކަން އެނގޭފަދަ ހަރުދަނާ އެއްވެސް ޙުއްޖަތްތަކެއް ދެއްކިފައިނެތުމުން، އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުނީ އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުން ބޭރުގައިކަން ސާބިތުވާން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ޝަރީޢަތްކުރުމާއިބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ 307 ވަނަ މާއްދާގައި އެގްރީމެންޓާއި، އެހެނިހެން ލިޔުން ރަޖިސްޓްރީކޮށްދިނުމާއި، ތަސްދީޤުކޮށްދިނުމުގައި ކޯޓުން ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެއްބަސްވުމަކީ އެޤަވާޢިދުން ބޭރުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ފަރާތެއް ދެކޭނަމަ އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ އެފަރާތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ކޮންމެ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވޭ އިރު ހެކިވެރިން ބައިތިއްބައިގެން ސޮއިކުރަން ޝަރީޢަތްކުރުމާއިބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު ލާޒިމް ނުކުރާކަމާއި، ޤަވާޢިދުގެ 307 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާން އެކުރަނީ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމަށް ހެކިވެރިން ހަމަޖެއްސުމަށް އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިން ބޭނުންނަމަ އެފަރާތްތައް ކޯޓަށް ޙާޟިރުކޮށް ހެކިވެރިން ކޯޓުގައި ސޮއިކުރަންޖެހޭނެކަމުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ކޯޓުން ފަހިކޮށްދެނީ އެފުރުސަތު އެގޮތަށް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުންކަމާއި، އަދި މިފަދައިން ހުށަހެޅުމުން ދެވޭ ފުރުސަތުގައި ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ ތެރެއިން ކޯޓުން ބަލައިގަނެ ޙާޟިރުކުރެވޭނީ ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައާއި ގުޅޭ ހެކި ޤަރީނާއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))