ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/45ހައިކޯޓު · 25 ސެޕްޓެމްބަރު 2016 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

އަޙްމަދު އިބްރާހީމް ވ. ޢާއިޝަތު ޢަބްދުއްރަޙްްމާން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 25 ސެޕްޓެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 987/Cv-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ގޯއްޗެއް ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ހިންގަންވާނީ ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ކަމުން، ޝަރީޢަތް މެދުވެރިނުވެ ކުރި އެއްބަސްވުމަކީ ފުރިހަމަވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނޫންކަމަށް ބަލައި، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރުކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތަށް ލިބިފައިވާ 403 އަކަފޫޓުގެ ބިމާއި އޭގައިވާ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ވިއްކުމަށް 2012 ގައި ދެފަރާތް އެއްބަސްވެ، ގަންނަ ފަރާތުން ފައިސާ ދައްކައިފިއެވެ. މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ވިއްކާ ފަރާތުން މައްސަލަ ހުށަނާޅާތީ، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރުކޮށް، ނުވަތަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ގަންނަ ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޝަރީޢަތް މެދުވެރިނުވެ ގޯއްޗެއް ވިއްކުމަށް ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއް (agreement to sell) ގެ ދަށުން ވިއްކާ ފަރާތުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރުމަށް އަމުރުކުރުމާއި ލަސްކުރުމުގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް ޒިންމާވުމަށް ކަނޑައެޅުމަށް، ގޯތި ގަނެ ވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 9(ހ) ހުރަހެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އެއްބަސްވުމަކީ agreement to sell އެއްކަމަށާއި، އެއީ ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްބަސްވުމެއް ނޫންކަމަށާއި، ސިވިލް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށާއި، ދައްކާފައިވާ ފައިސާއާއި ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16، 17، 20 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފުކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ނޫން، ސައްޙަ ކޮންޓްރެކްޓެއް ކަމުން، އަދި ދަޢުވާއަކީ މިލްކުވެރިކަން ނަޤުލުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމުން، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގެ އަސާސް ރަނގަޅު ނޫނެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް ވިއްކާ ފަރާތުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރުމަށް އަމުރުކުރެވޭނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 987/Cv-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން 3 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމުމަށް އަމުރުކޮށް، ލަސްކުރުމުގެ ގެއްލުމަށް ޒިންމާވާންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ގޯތި ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގައި ދެފަރާތުން ޢަމަލުކުރާނޭ ގޮތަކާމެދު ވެވޭ އެއްބަސްވުމަކީ (agreement to sell) އެއްބަސްވުމެއް ކަމުން، އެއީ އެގޯތި ވިއްކުމުގެ (agreement for sale) އެއްބަސްވުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނަށް ބަލާއިރު، ޣައިރު ޤާނޫނީ ކޮންޓްރެކްޓަކަށްވެގެން އެކޮންޓްރެކްޓެއް ބާޠިލްވާނީ، އެފަދަ ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރުމަކީ ޤާނޫނު މަނާކުރާކަމަކަށްވާނަމަ، ނުވަތަ ޣައިރު ޤާނޫނީ ނުވަތަ ބަދުއަޚުލާޤީ މަޤްސަދަކަށްޓަކައި ކޮންޓްރެކްޓެއްކޮށްފައިވާނަމަ، ނުވަތަ ޣައިރު ޤާނޫނީ ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތަށް ކޮންޓްރެކްޓެއް އޮތްނަމައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN3މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިންގެ މެދުގައި ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ވަކިގޮތަކަށް އެއްބަސްވެވި، އެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ސައްޙަވުމުގެ ޝަރުތުތަކާއި އެކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވެފައިވާނަމަ، އެކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކުގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރުން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދެބައިވެރިންގެ މައްޗަށްވެސް ލާޒިމްވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ދަޢުވާއަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބިންވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ނިމިފައިވާކަމަށްބުނެ ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަން ނަޤުލުކުރުމުގެ ގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައެއް ނޫންނަމަ، ކޮންޓްރެކްޓުގައި އެއްބަސްވެފައިވާ ކަންކަމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިމަތީގައި ވެފައިވާ މުޢާމަލާތެއް ނޫންކަމަށް ބުނެ، އެއްބަސްވުމާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އެންގޭނެ ތަނެއްނެތްކަމަށް ކުރާ ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

HN5މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުސޫލުތައް ބަޔާންވެފައިވާ ގޮތުން، ސައްޙަ މަގުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރެވުމަށްފަހު ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދެބައިވެރިންގެ ދެމެދުގައި ޙަކަމަކަށްވާނީ އެކޮންޓްރެކްޓެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))

HN6މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ވިއްކާ ފަރާތުން ކޮށް ނިންމައިދޭންޖެހޭ ކަންކަން އަވަހަށް ނިންމައިދިނުމާއި، އެކަންކަން ކުރުމަށް އިޢުތިރާޟުކުރަނީނަމަ އެކަމުގެ ބަދަލު ގަންނަ ފަރާތަށް ދޭންޖެހުމަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓުގައި އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތް ކަމުގައިވާނަމަ، އެފަދައިން ޢަމަލުކުރުމަށް ޝަރީޢަތުން އަމުރުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅޭ ފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ގޯތި އަމިއްލަ ކުރުމާއި، ގަނެ ވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ