ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/22ހައިކޯޓު · 7 ފެބުރުއަރީ 2017 · ފައިސާ ހޯދުން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 7 ފެބުރުއަރީ 2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ގެއްލުމުގެ އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުއްދައާ އެއްގޮތަށް ޢިމާރާތްކުރަމުން ދަނިކޮށް މާލޭ މުނިސިޕަލްޓީން މަސައްކަތް ހުއްޓާލަން އެންގުމުން، އެ އެންގުމަކީ ޤާނޫނީ ސަބަބެއްނެތި ކުރި އެންގުމެއްކަމަށާއި ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ މުނިސިޕަލްޓީން އުފުލަންޖެހޭނެކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުގެ 472/Cv-C/2010 ގައި ޙުކުމްކުރިއެވެ. އޭގެ ފަހުން މަސައްކަތުގެ އަގު، ކުލި، ވަކީލުގެ ފީ ފަދަ ގެއްލުންތަކަށް ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މާލޭ މުނިސިޕަލްޓީން ޤާނޫނީ ސަބަބެއްނެތި ޢިމާރާތުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ ކުރީގެ ޙުކުމަކުން ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، ގެއްލުން ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަނާޅާކަމަށް ބަލައި ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ރައްދުކުރުން ރަނގަޅުތޯއާއި، ސާބިތުވާ ގެއްލުމުގެ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަޢުވާއާއެކު 472/Cv-C/2010 ގެ ރިޕޯޓާއި އޭގައިވާ ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހަޅާފައިވަނިކޮށް އެއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުރީގެ ޙުކުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމަކަށްވާތީ ޒިންމާ ކައުންސިލަށް ކަމާއި، ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާގެ ލިޔެކިޔުންތައް ހެކިކަމުގައި ބަލަންޖެހޭކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ހުއްޓުވުމުގެ ކުރީގެ ތާރީޚުގައިވާ ރަސީދާއި ބިލުތަކުން ގެއްލުން ސާބިތުނުވާ ކަމާއި، ވަކީލުގެ ފީއަށް 5.4 ގެ އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން އެ ފައިސާ ނުދެވޭނެ ކަމާއި، އިތުރު ކުލި (120،000 + 180،000) ސީދާ ގެއްލުމެއްކަމުން އެ ޖުމްލަ 300،000 ރުފިޔާ ދޭން ޙުކުމްކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (300،000 ރުފިޔާގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭން ޙުކުމްކުރި)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ޙުކުމަށް މަތީ މަރުޙަލާގެ އެއްވެސް ކޯޓަކުން ބަދަލެއް ގެނެސްފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، އެޙުކުމަކީ އެޙުކުމުގެ ބާރު އެގޮތުގައި ދެމިއޮތް ނިހާއީ ޙުކުމެކެވެ. އެފަދަ ޙުކުމެއްގައި ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނެކަމަށް ބަޔާންވެފައި އޮތުމުން، ލިބިފައިވާ އަދި ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އެފަރާތުން އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ގެއްލުންތަކާއި އެ ގެއްލުންތައް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކީގެ ގޮތުގައި ޝަފަހީ އަދި ކިތާބީ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާ ކަންކަން ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ހުށަހަޅާފައިވާއިރު، ފަހުން ހުށަހަޅާ ދަޢުވާގައި އެ ޤަޟިއްޔާގައި ހުށަހެޅި ކަންކަމާއި ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވާނަމަ، އެރިޕޯޓާއި އެރިޕޯޓުގައިވާ އެންމެހައި ލިޔެކިޔުންތަކަކީވެސް ފަހުން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ ތެރޭގައިވެސް ހެކީގެ ގޮތުގައި ބެލެވިގެންދާންޖެހޭނެ ހެކިތަކެއްކަމުން، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުތައް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކިތައް ހުށަހަޅާފައިނެތްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ރަސީދެއް ނުވަތަ ބިލެއްގައިވާ ތަކެތި ނުވަތަ މަސައްކަތް، ގެއްލުން ލިބުނުކަމަށް ބުނާ ޢަމަލުގެ ކުރިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއްކަމަށްވެ، އެ ފައިސާއަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ދައްކާފައިވާ ފައިސާއެއްކަމާއި އެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ގެއްލުންވެފައިވާކަން ހަމައެކަނި އެލިޔުމަށް ބަލައިގެން އެނގެން ނެތްނަމަ، އެލިޔުމުގެ މައްޗަށް އެކަނި ބަލައި އެ ފައިސާއަކީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގައި ދައްކަންޖެހޭނެ ފައިސާއެއްކަމުގައި ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))

ނުޤަވާޢިދުން މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުގެ ސަބަބުން އެއްބަސްވި މުއްދަތުގައި ޢިމާރާތް ނުނިމި، މަންފާ ނުލިބި ދިއުމުގެ އިތުރަށް އެހެން ޢިމާރާތެއްގައި ކުއްޔަށް އިތުރު ދުވަސްތަކަކަށް ހުންނަންޖެހުމަކީ، މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުގެ ސަބަބުން ލިބިދިޔަ ސީދާ ގެއްލުމެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ވަކީލުގެ ފީ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ އަނެއް ޚަސްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނީ، ދެ ޚަސްމުންގެ ދެމެދުގައި އެކަމާއިގުޅޭގޮތުން އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަކާލާތުކުރާ ވަކީލުންނާއިބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 5.4 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަދައިން މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ވާންޖެހޭ އެއްބަސްވުމެއްވެފައި ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 3(ކ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަކާލާތުކުރާ ވަކީލުންނާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 5.4 ވަނަ މާއްދާ
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ 472/Cv-C/2010

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ