ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ޤަޟާއީ ސާބިޤާތައް

Maldives Higher Courts Case Law

Saeed Lex
2015/HC-A/365

—

ބައެއް ބަދަލުކުރި
1 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 29 ފެބުރުއަރީ 2016ބާވަތް: މަދަނީ

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ކޯ ޓާމްސް

—

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނުދައްކާ ހުރި ކުލި (60,000 ރުފިޔާއާއި ޙުކުމްކުރި ދުވަހާ ހަމައަށް މަހަކު 20,000 ރުފިޔާ) 4 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިމާރާތެއް 5 އަހަރަށް މަހަކު 20,000 ރުފިޔާއަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 2012 ސެޕްޓެމްބަރު 17 ގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން 2014 މާރޗުން ފެށިގެން ކުލި ނުދައްކާތީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ. އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި މަރާމާތުގެ ޚަރަދު މަހަކު 5,000 ރުފިޔާގެ މަގުން ކުލިން އުނިކުރަމުން 75,000 ރުފިޔާއާ ހަމައަށް އުނިކުރެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ނުދައްކާ ހުރި ކުލި ދެއްކުމަށް ކުރި ޙުކުމުގައި، ޢިމާރާތް މަރާމާތުކުރުމަށް ކުރި ޚަރަދު ކުލިން އުނިކުރުމާބެހޭ އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭތޯ، އަދި ކުއްޔަށްދިން ފަރާތް ސޮއިނުކޮށް ހެދި ފަހުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޭނާއަށް ލާޒިމުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބުނީ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، 2014 މާރޗު 29 ގައި ހެދި އިތުރު އެއްބަސްވުމެއްގެ ސަބަބުން ކުރީގެ ކުލީގެ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ. ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ބުނީ އޭނާ އިތުރު އެއްބަސްވުމެއް ނުވާ ކަމަށާއި އެކަމަށް އިޚްތިޔާރު ނުދޭ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުއްޔަށްދިން ފަރާތް ސޮއިނުކޮށް، އޭނާގެ ރުހުމާއި އިޚްތިޔާރު ނެތި ހެދި ލިޔުމެއް އޭނާއަށް ލާޒިމު ނުވާތީ ކުލި ނުދައްކާކަން ސާބިތެވެ. ނަމަވެސް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 75,000 ރުފިޔާއާ ހަމައަށް މަހަކު 5,000 ރުފިޔާ ކުލިން އުނިކުރެވޭތީ، އެކަމަށް ދެފަރާތުންވެސް އެއްބަސްވާތީ، ކުލިން އެ މިންވަރު އުނިކުރަން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (ކުލި ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކުރި ޙުކުމް ޤާއިމްކޮށް، އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މަރާމާތުގެ ޚަރަދު ކުލިން އުނިކުރަން ކަނޑައެޅި)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1 ސޮއިކުރެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އިތުރުން އިތުރު އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަމަށް ބުނާއިރު އަނެއް ފަރާތުން އެކަމަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާނަމަ، އިތުރު އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަން ސާބިތުވާ ފަދަ ކާފީ ހެކި ހުށަހެޅިފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، އެ އިތުރު އެއްބަސްވުމުގައި ވާގޮތުގެ މަތީން ޢަމަލުކުރަން އަނެއް ފަރާތް ލާޒިމެއް ނުވެއެވެ.)

HN2 އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނި ސޮއިކޮށްފައި ނެތް ފަރާތަކަށް އެނގިގެން އެފަރާތުގެ ރުހުމާއެކު ނުވަތަ އެފަރާތުގެ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ދީގެން ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ބެލެވެން ނެތް އެއްބަސްވުމެއްގައި ވާގޮތުގެ މަތީން އެފަރާތުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އެއްވެސް ހަމައެއް ނެތުމާއެކު، އެފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމެއް ލާޒިމްނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ޒިންމާއެއް އުފުލަންނުޖެހޭނެއެވެ.)

HN3 ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުން ޢިމާރާތް މަރާމާތު ކުރުމުގެ ގޮތުން ކޮށްފައިވާ ޚަރަދު ކުލި އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ކޮންމެ މަހެއްގެ ކުލިން އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ މިންވަރު އުނިކުރަމުން އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ހަދާ ހަމައަށް އުނިކުރެވިދާނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އެ ހަދަށްވުރެ އިތުރަށް މަރާމާތުކުރުމަށް ކޮށްފައިވާ ޚަރަދަކީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތް ޒިންމާކުރުވޭނެ މިންވަރެއް ނޫނެވެ.)

HN4 އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއްގެ ދަށުން ކުލިން އުނިކުރެވިދާނެ މިންވަރާމެދު ދަށުކޯޓުގެ މަރުޙަލާގައި ވާހަކަ ދައްކާފައި ނުވީނަމަވެސް، ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ކުރި ސުވާލުތަކާ ގުޅިގެން އެ މިންވަރު ކުލިން އުނިކުރެވިދާނެކަމަށް ދެފަރާތުންވެސް ބުނެފައިވާނަމަ، ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންވަރުން އެ މިންވަރު އުނިކުރަންޖެހޭނެއެވެ.)

ވަކީލުންނާއި ފަނޑިޔާރުން

ވަކީލުން
—
ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
ރިޔާސަތު
—
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
—
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

—

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

މި ޤަޟިއްޔާއާ ގުޅޭ ވީޑިއޯއެއް ނުފެނޭ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ