ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/350ހައިކޯޓު · 26 އޮކްޓޫބަރު 2016

ދިލާސާ ފާއިޒް ވ. ެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 26 އޮކްޓޫބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ސ. މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 81/S1C/2013ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ގޯތި ނިޔާވި މީހާގެ ގޯއްޗެއްކަމުގައި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުން ނުބެލެވޭތީއާއި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަމަށް ފެންނާތީ، ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރުމަށް އަމުރުކޮށް ނުދެވޭނެކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ނިޔާވި މީހެއްގެ ތަރިކައިގައި ހިމެނޭކަމަށް ބުނާ ބަނޑާރަ ގޯއްޗާއި ގެ، ނިޔާވި މީހާގެ ފިރިހެން ދަރިއެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްދީފައިވުމުން، އެ ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރުމަށް އެދި އަންހެން ދަރިއެއް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާއާ ދެކޮޅަށް ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ގޯތި ރަޖިސްޓްރީކޮށްދީފައިވަނީ ކުރީގެ އަތޮޅު ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއަކުން މިލްކުވެރިކަން ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަނޑާރަ ގޯތްޗެއް ވާރުތަވެރިއަކު ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާއަކުން ރަޖިސްޓްރީކޮށްދީފައިވާއިރު، އެ ރަޖިސްޓްރީ ޞައްޙަ ނޫންކަމަށާއި ގޯތި ނިޔާވި މީހާގެ ތަރިކައިގައި ހިމެނޭކަމަށް ބުނެ ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރުމަށް އެދުނު ދަޢުވާ ދަށުކޯޓުން ބަލައިނުގަތުން ޞައްޙަތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކުރީގެ އަތޮޅު ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައި ނުވާއިރު އެ ޤަޟިއްޔާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫންކަމަށާއި، ރަޖިސްޓްރީގައިވާ ގޮތަށް ކަން ހިނގުމަކީ މުސްތަޙީލު ކަމެއްކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/13 ގައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ޝަރީޢަތް ކުރެވިފައިވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގޯތި ތަރިކައިގައި ނުހިމެނޭކަމަށް ކުރިން ނިންމި ނިންމުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވޭތީ އެ ނިންމުން ވުޖޫދުވެ އޮތެވެ. ރަސްމީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ ޔަޤީނީ ދަލީލެއް ކަމަށްވާއިރު، އެ ރަޖިސްޓްރީ ޞައްޙަ ނޫންކަން ސާބިތުކުރާނެ ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ ހަމައެކަނި ބުނުމުގެ މައްޗަށް ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލު ނުކުރެވޭނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 81/S1C/2013
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މުދަލެއް ތަރިކައިގައި ހިމެނޭ ތަކެތި ނޫންކަމަށް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާއިރު، އެ ނިންމުން ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ބުނެ އެނިންމުން އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، އެނިންމުން އެގޮތުގައި ވުޖޫދުވެ އޮތްކަމުގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން، މީހެއްގެ ނަމުގައި މުދަލެއް ރަޖިސްޓްރީކޮށް އެކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށް އެފަދަ އިދާރާއަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ރަސްމީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ، އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަން އެ މުދަލެއް އެ މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާ މީހަކަށް އޮތްކަން ކަށަވަރުކަމާއި ޔަޤީންކަމާއެކު ހާމަކޮށްދެނިވި، އެންމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ދަލީލެކެވެ. ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރުން ލާޒިމުވާ ފަދަ މުދަލެއް ރަސްމީ ގޮތުން ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިއްޖެ ނަމަ، އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ރަސްމީ ރަޖިސްޓްރީއަކީ، އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި އެ މުދާ އެ މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ މީހަކީ އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރި ފަރާތްކަން އެނގޭ ޔަޤީނީ ދަލީލެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

މިލްކެއް މީހެއްގެ ނަމުގައި ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަޖިސްޓްރީކޮށް އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ދޫކުރާ ރަސްމީ ރަޖިސްޓްރީގެ ލިޔުމަކީ، ޝަރީޢަތުން ކަންކަން ސާބިތު ކުރުމުގެ މުޠުލަޤު ބާރު އެއަށް ލިބިފައިވާ ވަޞީލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަޞީލަތެކެވެ. އެފަދަ ލިޔުމަކީ ޙަޤީޤަތާއި ޚިލާފު ދޮގު (ފޯރޖް) ލިޔުމެއްކަން ނުވަތަ އެނޫން އެހެން ގޮތެއް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ސާބިތު ނުވާހާ ހިނދަކު އޭގެ ޙުއްޖިއްޔަތު ވެއްޓިގެން ނުދާނޭ ލިޔުމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN4މަދަނީ

ޔަޤީނީ ޢިލްމު ޙާޞިލު ކުރެވޭ ގޮތަށް ފެންނަން ހުންނަ ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތްތައް ބާޠިލުވެގެން ދާނީ އެފަދަ ޔަޤީނީ ޙުއްޖަތަކުންނެވެ. ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ އިދާރާތަކަށް ތިމާ އަމިއްލައަށް މަޢުލޫމާތު ދީގެން އެ މަޢުލޫމާތުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެން ހެދޭ ރަސްމީ ލިޔުންތަކަކީ ޔަޤީނީ ޢިލްމު ޙާޞިލު ކުރެވޭ ގޮތަށް ހުންނަ ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތެއް ކަމުގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޝަރީޢަތުން ކަންކަން ސާބިތު ކުރުމުގެ ވަޞީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކިތާބީ (ޑޮކިއުމެންޓަރީ) ހެއްކާއި ޝަފަހީ (އޯރަލް) ހެއްކާއި މި ދެ ވަޞީލަތުގެ ތެރެއިން، ޝަފަހީ ހެއްކަކީ ކިތާބީ ހެއްކަށް ވުރެ، ސާބިތު ވުމުގެ ބާރުގެ ޙައިޘިއްޔަތުން ބަލި ވަޞީލަތެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ އިދާރާއެއްގައި ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ސަރުކާރުގެ އިދާރާއަކުން ހަދާދީފައިވާ ރަޖިސްޓްރީއަކީ ޞައްޙަ ރަޖިސްޓްރީއެއް ނޫން ކަމުގައި ބުނާ ބުނުން ޝަރުޢީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ސާބިތުކޮށް ދޭންޖެހޭނީ އެ ބުނާ ފަރާތަށެވެ. ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ބުނެފައިވާ ބުނުމަކީ، ހަމައެކަނި އެ ބުނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ރަޖިސްޓްރީ ޞައްޙަ ނޫން ރަޖިސްޓްރީއެއް ކަމުގައި ބަލައި، ބާޠިލް ރަޖިސްޓްރީއެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅޭ ފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • 2010/SC-A/17

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ