ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/437ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017 · އެހެނިހެން

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017ބާވަތް: ޢާއިލީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ފެމިލީ ކޯޓުން، މަންމަގެ ކިބައިން 41 އަދި 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭފަދަ ކަމެއް ސާބިތުނުވާތީ، ސުކޫލަށް ޙާޟިރުނުވުމަކީ އަޅާނުލުމެއް ނޫންކަމަށް ބަލައި، ޙަޟާނަތު ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ވަރިވެފައިވާ މައިންބަފައިންގެ ކުޑަކުއްޖާ އުފަންވީއްސުރެ ދިރިއުޅެނީ މަންމައާއި މަންމަފަރާތު މާމައާ އެކުގައެވެ. ކުއްޖާއާ ބައްދަލުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާކަމަށާއި، ކުއްޖާ ސުކޫލަށް ޤަވާޢިދުން ނުފޮނުވާކަމަށާއި، މާޙައުލު ކުއްޖާއަށް ނުރަނގަޅުކަމަށް ބުނެ ބައްޕަ ޙަޟާނަތަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރުމަށް އެދި ކުރި ދަޢުވާގައި، މަންމަގެ ކިބައިން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭފަދަ ކަމެއް (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާ) މެދުވެރިވެފައިވޭތޯ، އަދި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޙަޟާނަތު ބައްޕައާ ޙަވާލުކުރަންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ބައްޕަ ބުނީ ތަޢުލީމުގައި އިހުމާލުވުމާ ބެހޭ ނިންމުމަކީ 41 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ފެމިލީ ކޯޓުގެ އެސެސްމަންޓަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށާއި، ޕްރީސްކޫލުގެ ރިޕޯޓު ޙިއްޞާނުކޮށް ބިނާކުރުމަކީ ޠަބީޢީ ޢަދާލަތާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ހެކިބަހަށް ފުރިހަމައަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށާއި، ވަގުތީ އަމުރު ތަންފީޒު ނުކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
40(ހ) ގެ ދަށުން ޙަޟާނަތުގައި މަންމައަށް އިސްކަން ލިބޭއިރު، 42 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ސާބިތުކުރާ ހެކި ބައްޕަ ހުށަނާޅާ ކަމަށާއި، އެސެސްމަންޓު ރިޕޯޓުތަކުން މަންމަގެ ގާތުގައި ކުއްޖާ ހުރުމަކީ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަމެއް ލިބޭ ކަމެއްކަން ނުފެންނަ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ކުޑައިރުއްސުރެ މަންމައާ އެކު ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ކަމަށް ކޯޓުން ބެލިއެވެ. 3 ވަނަ އަދި 5 ވަނަ ނުކުތާއަށް ކޯޓުން ވަކިން ތަޙުލީލެއް ނުކުރެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ކުއްޖެއްގެ ޙަޟާނަތު ހަވާލުކުރުން އެންމެ އިސްވެގެންވަނީ އެކުއްޖެއްގެ މަންމައާ ކަމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައި ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭނެ ގޮތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެއީ، ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މަންމަ ކުއްޖާގެ މަޙްރަމަކާ ނޫން ފިރިހެނަކާ ކާވެނިކުރުމާއި، ފާޙިޝް ޢަމަލު ފާޅުގައި ކުރުމާއި، ބައްޕަގެ ނުވަތަ ބަލަދުވެރިޔާގެ ރުހުމަކާނުލައި ދިރިއުޅޭ ރަށް ބަދަލުކުރުމާއި ނުވަތަ ބައްޕައަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށް ލިބިފައިވާ ޙައްޤަށް އުނިކަމެއް ލިބޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ދިރިއުޅޭގެ ބަދަލުކުރުމާއި، މުރުތައްދުވުމާއި، ކުއްޖާއާ އަޅާނުލުން ނުވަތަ ކުއްޖާއަށް އަނިޔާވެރިވުމެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ކުއްޖާގެ މަންމަ ކިބައިން ޙަޟާނަތު ގެއްލޭފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯ ބަލާއިރު، 42 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުން ކުރެ ކަމެއް ކުއްޖާގެ މަންމަ ކޮށްފައިވާކަން ނުވަތަ މެދުވެރިވެފައިވާކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާފަދަ ހެކި ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ ޙަޟާނަތަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާގައި ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކުރާނެ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި އިސްކަން ދޭންޖެހޭ ތަރުތީބުގައި، ފުރަތަމަ ފަރާތަކީ ކުއްޖާގެ މަންމަ، ދެވަނަ ފަރާތަކީ ކުއްޖާގެ މާމަ (ކުއްޖާގެ މަންމަގެ މަންމަ)، ތިންވަނަ ފަރާތަކީ ކުއްޖާގެ ބައްޕައެވެ. ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތުގެ ތަރުތީބުން އެންމެ އިސްކަންދެވޭ މީހާއާ ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ޙަވާލުކޮށްފިނަމަ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަމެއް އަންނާނޭކަމަށް ބެލެވޭ ޤަރީނާތަކެއް ހުރިނަމަ، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޙަޟާނަތުގައި އިސްކަންދެވިފައިވާ ތަރުތީބުގެ މަތީން އެހެން ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރެވިދާނެކަމަށް ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 72 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ޙަޟާނަތުގެ ކޮންމެ މައްސަލައަކީވެސް އެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ އެންމެހާ ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އޮތް އެންމެ ހެޔޮގޮތް އިޚްތިޔާރު ކުރަންޖެހޭ މައްސަލައެއްކަން ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އިން އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ދަރިންގެ ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤަކީ އެ ދަރިންގެ ޙައްޤަށްޓަކައި އެ ދަރިންގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެ ދަރިންގެ މަޞްލަޙަތު އެންމެ ބޮޑަށް ރައްކާތެރިވާ ފަރާތަކާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙަވާލުކުރަންޖެހޭ ޙައްޤެކެވެ. މިހެންކަމުން ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤު ލިބިދިނުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނީ އެ ދަރިންގެ މަޞްލަޙަތުގައި އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކޮބައިކަން ބަލާ އެގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ކިބައިން ޙަޟާނަތު ގެއްލޭފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެފައިވާކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިނުވާއިރު، އަދި މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަމެއް ލިބޭފަދަ ކަމެއްކަން އެސެސްމަންޓު ރިޕޯޓުތަކުން އެނގެން ނެތްއިރު، ކުއްޖާގެ ޙަޟާނަތު ކުއްޖާގެ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަކީ އެކުއްޖާގެ ޙައްޤުގައި ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އެންމެ ރަގަޅުގޮތް ނޫންކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
  • ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 71 ވަނަ މާއްދާ
  • ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 72 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/75

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ