ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/559ހައިކޯޓު · 28 ނޮވެމްބަރު 2016

: އައިމަން ޢަބްދުއްސައްތާރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 28 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J(MD)/2016/7284ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، 12 ނޮވެންބަރު 2016 އިން 22 ނޮވެންބަރު 2016 އަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގޭގައި ބަންދުކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރި.
ވާޤިޢާ
ފޯޖްކޮށްފައިވާ ލިޔުންތަކެއް އިމިގްރޭޝަން އޮންލައިން ސިސްޓަމަށް ހުށަހަޅައިގެން ބިދޭސީން ގެނައުމުގެ ތުހުމަތުގައި ފުލުހުން ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން އެދުނު މައްސަލައެކެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޞައްޙަ ލިޔުމަށް ބަދަލުގެނައުމާއި މަކަރުވެރި ޢަމަލު (ފޯޖަރީ) ގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގޭގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބު ފުލުހުން ބުނެދީފައި ނުވާކަމަށާއި، ޟަރޫރަތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް 16 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހަނިކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ފޯމުގައި ނެތް ނަމަވެސް މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތުގެ ސަބަބު ބަންދުގެ މަޖިލީހުގައި ފުލުހުން ފާހަގަކޮށްފައިވާނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށުގެ ޒާތާއި ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި ތަޙުޤީޤުގެ ދަތިތަކަށް ބަލާއިރު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެއްކަމަށާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުނުކުރާތީ ބަންދުގެ ތަން ބަދަލުކުރުމަށް އަމުރުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ އަމުރު ޤާއިމުކުރި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J(MD)/2016/7284
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ކޯޓު އަމުރު ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި [ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު] ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 5 ސަބަބުންކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯކަމާއި، އެއިން ސަބަބެއް އޮތްކަން ނުވަތަ ނެތްކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށްކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަށާއި 49 ވަނަ މާއްދާއަށް ބެލުމުން އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 4-ށ)

އެމީހަކާމެދު ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސް ދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ ފިލާފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 4-ށ)

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކިތަކެއް ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ޝައްކުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ހުރީ ކިހާ މިންވަރެއްގެ އުނދަގޫތަކެއްތޯއާއި، އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ ޢަދަދަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެކުށަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަކީ ކޮބައިކަމާއި، ޝައްކުކުރެވޭ މީހާ ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށްކަމާއި، ހެކިތަކާކުޅެ ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށްކަން ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ) (ޕެރ. 4-ނ)

ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ ޒާތަށާއި ބާވަތަށާއި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށާއި، މައްސަލައިގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށާއި، މައްސަލަ ތަޙުޤީޤު ކުރުމުގައި ހުރި ދަތި އުނދަގޫތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލާފައި ބެހެއްޓުމަކީ މުޖްތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމާއި ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެން އޮތްނަމަ، އޭނާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ޟަރޫރަތެއް ނެތްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4-ނ)

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގޭގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމާ ހިތްހަމަނުޖެހިގެން އޭނާގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފުކޮށް، އެއަމުރެއް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އެދިފައިވާ ގޮތަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރުކުރާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 4-ނ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • 2010/SC-A/19

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ