ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ އަޝްކަރު އަޙްމަދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ކޮންމެ ފަރާތެއް ކުރި ވަކި ޢަމަލެއް ހެކިބަހުން ނޭނގޭތީއާއި ފޮރެންސިކް ހެކިން އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތާ ގުޅުވާލެވޭ ގޮތެއް ނެތީތީ ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވާ ކަމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 2014 އޮކްޓޯބަރ މަހު މާލޭގެ ކެފޭއެއްގެ ތެރޭގައި ހިނގި މާރާމާރީއެއްގައި، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ 4 ފަރާތް ގޮނޑި، ސޯސްފުޅި، ތަށި ފަދަ އެއްޗެހި އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތާ ދިމާލަށް އުކިކަމަށް ބުނެ، ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 46 (3) އާއި 50 ގެ ދަށުން ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމަކުން އަމަން ނަގާލުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކެފޭއެއްގެ ތެރޭގައި ހިނގި މާރާމާރީއެއްގައި ބައިވެރިވި 4 ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ކުރި ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމަކުން އަމަން ނަގާލުމުގެ ދަޢުވާ، ކޮންމެ ފަރާތެއް ކުރި ވަކި ޢަމަލެއް ހެކިން ނުބުނާތީ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ؛ ސާބިތުވާނަމަ ކަނޑައަޅަންވީ އަދަބަކީ ކޮބައިތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތުގެ ބަހާއި ފިންގަރޕްރިންޓް އަދި ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓުތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ދައުލަތުގެ ހެކިންގެ ބަހުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރި ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމެއްގައި ބައިވެރިން ކުށްވެރިވަނީ ޖުމްލަ ޒިންމާގެ އުޞޫލުން ކަމުން ވަކިވަކި ޢަމަލު ސާބިތުވާން ނުޖެހޭ ކަމަށާއި، ހެކިބަހާއި ފޮރެންސިކް ހެކިން 4 ފަރާތް ތަނުގައި ހުރިކަމާއި އެއްޗެހި އުކިކަމާއި އަނިޔާވިކަން ސާބިތުވާ ކަމަށާއި، ހެކިބަހުގެ ތަޢާރުޟަކީ ދަޢުވާގެ އަސާސަށް އަސަރުކުރާ ތަޢާރުޟެއް ނޫން ކަމަށާއި، ކުރީގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާއަކީ އެންމެ ލުއި އަދަބު ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 363/Cr-C/2015
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކޮންމެ ފަރާތެއް 4000 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތްތަކަށް ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމަށް ކޯޓަށް ދެވޭނީ ފުރުޞަތު ކަމަށާއި، އެ ފުރުޞަތު ބޭނުންކުރުމަކީ ފަރުދުގެ ޙައްޤެއް ކަމުން، ތަކުރާރުކޮށް ފުރުޞަތު ދީ އެންމެ ފަހުގެ ފުރުޞަތުކަން އަންގާފައިވިއަސް ވަކީލަކު ހަމަނުޖައްސައިފިނަމަ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލީ (waive) ކަމުގައި ބެލެވިދާނެ ކަމަށާއި، ވަކީލަކާ ނުލައި ޤަޟިއްޔާ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. (ފުރަތަމަ ކަމަކީ)
ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމެއްގެ ދަޢުވާގައި ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހެނީ އެއްވުމުގައި 3 މީހުން ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ބަޔަކު ހިމެނޭތޯ ކަމަށާއި، މާއްދާގައިވާ ޢަމަލު (physical act) އާއި މަޤްޞަދު (mental state) އަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމުގެ ދެ އުންސުރެވެ. (ދެވަނަ ކަމަކީ)
ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމެއްގެ ކޮންމެ ބައިވެރިއަކު އަނެއް ބައިވެރިޔާ ކުރާ ޢަމަލުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށްވެރިވާނެ (constructive/joint liability) ކަމަށާއި، 46 ވަނަ މާއްދާގެ (1) އިން (6) އަށް ބަޔާންކުރާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ޢާންމު މަޤްޞަދު (common intention) އޮވެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ އެއްވުމުގެ ބައިވެރިއެއްކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ ވަކިވަކި ބައިވެރިން ކުރި ވަކިވަކި ޢަމަލުތައް ސާބިތުވާން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ މި އުޞޫލު 52 ވަނަ މާއްދާގައިވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. (ދެވަނަ ކަމަކީ)
ކުށުގައި ކޮންމެ ބައިވެރިއަކު ބައިވެރިވި ނިސްބަތް ދެނެގަތުމަކީ ކުށް ސާބިތުކުރުމާ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމާ ގުޅޭ ކަމެއް ކަމަށާއި، އެއްވުމެއް ފަށާއިރު ޣައިރު ޤާނޫނީ ނުވިނަމަވެސް ފަހުން ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމަކަށް އެނބުރިދާނެއެވެ. (ދެވަނަ ކަމަކީ)
ހެކިބަހުގައިވާ ތަޢާރުޟަކީ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ޙާދިޘާގެ އަސާސަށް ލޮޅުން އަންނަފަދަ ތަޢާރުޟެއް ނޫންނަމަ، އަދި ދިފާޢީ ހެކިބަހުން ދަޢުވާގެ ހެކިތަކަށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނުއުފެދޭނަމަ، ލޮލަށް ފެނުނު ހެކިބަހާއި ފޮރެންސިކް ހެކިން ބައިވެރިން ހާޟިރުވިކަމާއި ޢަމަލު ސާބިތުވާއިރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއް ނެތި ދަޢުވާ ސާބިތުވާނެއެވެ. (ދެވަނަ ކަމަކީ)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، ކުށް ކުރުމާއި ޙުކުމްކުރުމާ ދެމެދު ޤާނޫނަށް ގެނެވޭ ބަދަލަކުން އަދަބު ލުއިވާނަމަ ދޭންވާނީ ލުއި އަދަބު ކަމުން، ކުރީގެ ޤާނޫނާއި އާ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް އެންމެ ލުއިވާ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނެ ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އެއީ ކުރީގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 4000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއެވެ. (ތިންވަނަ ކަމަކީ)
ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 188 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާގެ އަދަބު ދައްކަންވާނީ ޙުކުމުގައި ކަނޑައަޅާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީއަށެވެ. (ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ޗެޕްޓަރު 2 ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (3) ވަނަ ނަންބަރު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (ށ) ގެ (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ "2100" ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، "1001" ވަނަ ބާބު އަދި "1005" ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް؛ އަކުރު އަނބުރާލެވިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 188 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އަދި 59 ވަނަ މާއްދާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.