ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/305ހައިކޯޓު · 13 މޭ 2018 · އެހެނިހެން

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 13 މޭ 2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 17/2011 ގެ 105 (ހ) ގެ ދަށުން ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރާކަމަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދަން އުޅުނުއިރު ބިމަށް ވައްޓާލި ޕެކެޓުތަކާއި، ޖީބުންނާއި ގެސްޓްހައުސްގެ ކޮޓަރިން ފެނުނު ޕެކެޓުތަކުގައި ޖުމްލަ 04 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ޑައިމޯފިން ހުރިކަމަށް ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުން ދައްކައެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ހެކި ނުލިބި، ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/323 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ތަޙްލީލުކުރި މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްޗަށް، އަދި ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަމާއި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ނުދީތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކި ހޯދީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 އާ ޚިލާފަށް، ތަޙްލީލު ކުރީ 2014/HC-A/323 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް، ވަކީލެއް ހޯދުމާއި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، އަދި 51 (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވެ ކުށްވެރިކުރިކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުން ވައްޓާލި ޕެކެޓުތަކަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އެއްޗެއްކަން ސާބިތުވާކަމާއި، ތަޙްލީލު ކުރީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށްކަމާއި، ވަކީލެއް ހަމަޖެއްސުމަށް މުހުލަތާއި ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، ހެކިންނާއި ޤަރީނާއިން 51 (އ) ގެ މިންގަނޑަށް ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 136 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި 137 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަށް ބަލާއިރު، މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވިޔަސް އަދި މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިނުވާ މީހެއްކަމުގައި ވިޔަސް އެމީހެއްގެ އަތުގައި 04 (ހަތަރެއް) ގުރާމަށްވުރެ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ޑައިމޯފިން ހުރެއްޖެނަމަ، އެއެއްޗެއް އެމީހެއްގެ އަތުގައި އެހުރީ ޓްރެފިކްކުރުމަށްކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)

މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުތަކާއި ތަޙްލީލު ކުރެއްވި ފަރާތުގެ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު އެތަކެތި ތަޙްލީލު ކުރުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކާއި ޚިލާފަށް ކަމެއް ހިނގާފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، އަދި އެތަކެތި ތަޙްލީލު ކުރި ފަރާތް ޝަރީޢަތަށް ހާޟިރުކޮށް ބަޔާން ނެގިފައިވާއިރު، ތަޙްލީލު ކުރެވުނު އިޖުރާއަތާއި ގުޅޭގޮތުން ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށް މުނާޤަޝާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައި އޮތްއިރު އެފަދައިން ޢަމަލު ކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތުމުން، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/323 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް މަސްތުވާތަކެތި ތަޙްލީލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3.5)

ކުށެއް ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އެމީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީގައި ކުށުން ބަރީއަވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އިން ތަނަވަސްކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤެކެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ޝަރީޢަތަށް ހާޟިރުވުމަށް ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމުގެ ފުރުޞަތަކީ ޝަރީޢަތުގެ ކޮންމެ މަރުޙަލާއެއްގައިވެސް އޮންނަ ފުރުޞަތެއް ކަމަށްވާއިރު، ފުރަތަމަ ބޭއްވުނު އަޑުއެހުމުގައި ވަކީލެއް ހަމަޖެއްސުމަށް މުހުލަތެއް ދީފައިވާއިރު، އޭގެފަހުން ބޭއްވުނު އަޑުއެހުންތަކަށްވެސް ޙާޟިރުވުމަށް ވަކީލަކު ހަމަޖެއްސުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްއިރު، އަދި އެފުރުޞަތު ނުދިނުމަށް ޝަރީޢަތުން ނިންމެވިކަން އެނގެން ނެތުމުން، ކުށުގެ ތުހުމަތުން ބަރީއަވެ ދަޢުވާއިން ދިފާޢުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ލިބިދީފައި ނުވާކަމަށް ބުނުމަކީ ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވާހަކައެކެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވައްޓާލިކަމަށް ދަޢުވާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަކެއްޗަކީ އޭނާގެ އެއްޗެއްކަމާމެދު އިންކާރުކޮށްފައިވިޔަސް، އޭނާ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމުގައި ބައިވެރިވި ފުލުހުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ދީފައިވާ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، އެތަކެއްޗަކީ އޭނާ ވައްޓާލި ތަކެތިކަމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންނާއި ގުޅިފައިވާ ޤަރީނާގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބެލުމުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާކަން އެނގެއެވެ. (ޕެރ. 3.4، 3.7)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 144 ވަނަ މާއްދާ އާއި 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 136 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 137 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • 2014/HC-A/323

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ