ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/379ހައިކޯޓު · 6 މާރިޗު 2019 · ފައިސާ ހޯދުން

މުޙައްމަދު ރަޝާދު ވ. އެކްސް ޕަވަރ ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 6 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2293/Cv-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެއްޖެކަމަށާއި، 218,503.16 ރުފިޔާއާއި ވަކީލުގެ ފީ ހިމެނޭ ގޮތަށް 258,503.16 ރުފިޔާ އެކްސް ޕަވާރ މޮޓޯސްއަށް ދައްކަން ޖެހޭކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
27 ޖަނަވަރީ 2013 ގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެކްސް ޕަވާރ މޮޓޯސް އިން 450,000 ރުފިޔާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ދިނީ ކަނޑުމަސް ގަނެ އެކްސްޕޯޓުކޮށް ސާފު ފައިދާ ތިން ބައިކޮށް ބެހުމަށެވެ. 4 ޝިޕްމަންޓު ބޭރުކުރި ނަމަވެސް ދެ އިންވޮއިސްގެ ފައިސާ ބޭންކަށް ނުލިބުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސް ގަނެ އެކްސްޕޯޓުކޮށް ފައިދާ ބެހުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން، ބޭންކަށް ފައިސާ ނުލިބުނު ދެ އިންވޮއިސްގެ ފައިސާއާއި ވަކީލުގެ ފީއަށް މަސައްކަތްކުރި ފަރާތް ޒިންމާވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަކީ ހެކި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު، މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު އަދި ޝަރީޢަތުގެ ހަމަހަމަކަމުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ޙުކުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރާނެ ހެކި ނެތި ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، އިންވޮއިސްތަކުގެ ފައިސާ ހެޓަން ނޭޝަނަލް ބޭންކު މެދުވެރިކޮށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ލިބޭގޮތަށް ހެދިފައިވާތީ ރިސްކު އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ފަރާތް ކަމަށާއި (މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު)، ފައިދާގެ ޙިއްސާ ހިސާބުކުރި ގޮތް ރަނގަޅުނޫން ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތުގެ ހަމަހަމަކަން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބޭންކުން ސާފުކޮށްދިން ސިޓީއިން ދެ އިންވޮއިސްގެ ފައިސާ ނުލިބުނުކަން އެނގޭ ކަމަށާއި، އެ އިންވޮއިސްއަށް ފައިސާ ލިބުނުކަމަށް ބެލޭނެ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށާއި، މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު މި ޚުސޫމަތަށް ތަޠްބީޤު ނުވާ ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފައިދާ ހިސާބުކުރުމުން ބާކީ ފައިސާ ސާބިތުވާ ކަމަށާއި، 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކީލުގެ ފީއަށް ޒިންމާވާ ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތުގައި ފުރުޞަތު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2293/Cv-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ބޭންކަށް ފައިސާ ނުލިބުނު އިންވޮއިސްތަކާ ބެހޭގޮތުން ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީތައް ތަފާތުވާ ޙާލަތުގައި، ކޯޓުން ބޭންކުން ސާފުކޮށް ލިބޭ ސިޓީއަށް ބަލައި ކަނޑައެޅުމަކީ ޞައްޙަ ގޮތެވެ؛ ފައިސާ ޖަމާކުރެވުނުކަމަށް ބުނާ ސިޓީއެއްގައި ވަކި އިންވޮއިސްއެއް ސާފުކޮށް ނުބުނާނަމަ އެ އިންވޮއިސްއަށް ފައިސާ ލިބުނުކަމަށް ބެލޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (3.3، 3.4)

HN2މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/6 (މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 10، 11 އަދި 12 ވަނަ މާއްދާއަކީ މުދާ ދޫނުކޮށް ބެހެއްޓުމުގެ ޙައްޤާއި ވިއްކާ ގަންނަ ފަރާތްތަކުގެ ވާޖިބުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާތަކެއް ކަމުން، ޚުސޫމަތަކީ ފައިދާ ބެހުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތާއި މަންފާ ޖަމާކުރުމާ ބެހޭ ކަމަކަށްވާއިރު އެ މާއްދާތައް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.5)

HN3މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ހޯދުމަށް ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އެފަދަ ހެކި ހުށަނާޅާހިނދު ޙުކުމަކީ އެ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ކުރި ޙުކުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (3.6)

HN4މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

އެއްބަސްވުމުގައި ފައިދާ ބެހުމުގެ ގޮތް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ބަހަންވާނީ އެ ގޮތަށް ކަމަށާއި، އިންވެސްޓުކުރި ފައިސާއިން ޚަރަދާއި މަސައްކަތްކުރި ފަރާތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިދާ އުނިކުރުމުން ބާކީ އޮންނަ ފައިސާ ރައްދުކުރަން ޖެހޭކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެ ފައިސާއަށް ޒިންމާވާނެއެވެ. (3.7، 3.8)

HN5މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ދެ ޚަޞްމުންގެ ދެމެދު ވަކީލުގެ ފީއާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ އެއާ އެއްގޮތަށް ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދޭނެ ކަމަށާއި، އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައި ޚިލާފުވާ ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދު ދޭންޖެހޭނެކަމަށް އޮތުމުން އެ ފީއަށް ޒިންމާވާނެއެވެ. (3.9)

HN6މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ދެ ފަރާތަށް ލިޔުންތަކާއި ބަޔާންތައް ހުށަހެޅުމުގެ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތާއި ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ހަމަހަމަކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (3.10)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (1) އަދި (2)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/6 (މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 10، 11 އަދި 12 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2009/HC-A/348

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ