ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016-HC-A/428ހައިކޯޓު · 23 ނޮވެމްބަރު 2017 · ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލު ހިންގުން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 23 ނޮވެމްބަރު 2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ރޭޕްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 15 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ދެވަނަ މުއްތަހަމުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރިސޯޓެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި ދެމީހަކު ރިސޯޓުގެ މުވައްޒަފެއް ރޭޕްކުރިކަމަށް ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެކެވެ. ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ކުށުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތް ހުރީ މަސްތުގެ ޙާލަތުގައި ކަމަށް ހެކިބަހުން އެނގެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރޭޕްކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގާފައިވާކަން ސާބިތުވުމަށްފަހު، އެ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ ކުށުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތުގެ ރުހުމެއްނެތި ގަދަކަމުންކަން ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 އަދި 53 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑުތަކަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ އަދި 53 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދަޢުވާ ނަފީކުރާ ޙާލަތެއް ދިމާވެފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ރޭޕްކުރިކަމާއި ރޭޕްކުރި ގޮތް ސާބިތުވެފައިނުވާކަމަށާއި، ހިއަރސޭ ހެކި ބަލައިގަނެފައިވާކަމަށާއި، ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތް ޝަރީޢަތަށް ހާޟިރުކޮށްފައިނުވާކަމަށާއި، މަސްތުގެ ޙާލަތާއި ފޮރެންސިކް ފުށުއެރުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށާއި، 52 ވަނަ މާއްދާގެ ހެކީގެ ނިސްބަތް ހަމަނުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގަދަކަމުން ކަމާއި ނުރުހުން ސާބިތުކުރުމަށް ހުރީ ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތުގެ ބުނުން އެކަނިކަމާއި، ވެޖައިނަލް ސްވޮބުގެ ޑީ.އެން.އޭ ނަތީޖާއާ އެ ފަރާތުގެ ވާހަކަ ފުށުއަރާތީ 53(ހ) ގެ ޙާލަތް ދިމާވާކަމާއި، ތަޙުޤީޤަށާއި ޑޮކްޓަރަށް ފުށުއަރާ މަޢުލޫމާތު ދީފައިވާތީ 53(ނ) ގެ ޙާލަތްވެސް ދިމާވާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކުށްވެރިކޮށް 15 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ކުރި ޙުކުމް ބާޠިލު

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާނައަށް ބަލާއިރު، ރޭޕްގެ ކުށް ފުރިހަމަ ވުމަށް ފުރިހަމަ ވާންޖެހޭ އުންސުރުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެ ޢަމަލެއް ހިންގުނު ދެމީހުންނަކީ ދެމަފިރިން ކަމުގައި ނުވުމާއި، ޖިންސީ ގުނަވަނެއް ކިތަންމެ ކުޑަ މިންވަރަކަށް ނަމަވެސް ރުހުމެއް ނެތި ގަދަކަމުން އެހެން މީހެއްގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ނުވަތަ އެހެން ގުނަވަނަކަށް ނަމަވެސް ވައްދާފައިވުން ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ރޭޕުގެ ކުށް ނުވަތަ ޖިންސީ އަނިޔާގެ ކުށް ނުވަތަ ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 52 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކީގެ ބާވަތާއި މިންވަރަށް ބެލުމުން އެކަނި ނުފުދޭނެއެވެ. އެ ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް ދިމާވެފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯވެސް ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް ދިމާވެފައިވާނަމަ، ރޭޕުކުރުމުގެ ކުށް ނުވަތަ ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށާ ގުޅޭގޮތުން ކޮށްފައިވާ ތުހުމަތު ނުވަތަ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ރޭޕުކުރުމުގެ ކުށުގެ ޢަމަލު ފުރިހަމަވެފައިވާކަން ކަނޑައެޅުމުގައި، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިނގާފައިވާކަން ނުވަތަ މީހެއްގެ ޖިންސީ ގުނަވަނެއް، އެހެންމީހެއްގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަކަށް ނުވަތަ ޖިންސީ ގުނަވަން ނޫން އެހެން ގުނަވަނަކަށް ވެއްދުން އެކަނި ސާބިތުވުން ނުފުދޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ޢަމަލު އެގޮތަށް ހިނގާފައިވަނީ އެމީހެއްގެ ރުހުމާ ނުލައިކަންވެސް ސާބިތުވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ ރުހުމެއްނެތި ގަދަކަމުންކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ބުރަވާންއޮތް އެއްޗަކީ ކުށުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތް ބުނާ ބުނުން އެކަނިކަމަށްވެ، ކަން ހިނގައިދިޔަގޮތް ކަމުގައި އެފަރާތުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ފޮރެންސިކް ތަޙުލީލުތަކުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންތައްތަކުން ބާރުލިއްބައިނުދީ، އެ ވާހަކަ ފޮރެންސިކް ތަޙުލީލުތަކުން ފެންނަން ހުރި ނަތީޖާތަކާ ފުށުއަރާނަމަ، އެއީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ، ތުހުމަތު ނުވަތަ ދަޢުވާ ނަފީކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ޙާލަތެކެވެ. އެފަދަ ޙާލަތުގައި އެފަރާތުގެ ބަހުގެ މައްޗަށް ބުރަވެ، ގަދަކަމުން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގިކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެކަމަށް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ކުށުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ފަރާތަކީ މައްސަލަ ތަޙުޤީޤުކުރި ފަރާތާއި މެޑިކޯލީގަލް ރިޕޯޓު ހެދި ފަރާތާއި ދެފަރާތަށް ފުށުއަރާގޮތަށް މަޢުލޫމާތުދީފައިވާ ފަރާތެއްކަން ސާފުކޮށް އެނގި ސާބިތުވާނަމަ، އެއީ ދޮގު ހެކި ދީފާނެ މީހެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ޙާލަތެއްކަމުގައިވާ، ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ، ތުހުމަތު ނުވަތަ ދަޢުވާ ނަފީކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ހާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ ("ރޭޕްކުރުން" ގެ މާނަ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 51 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާ، (ހ) އަދި (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ