ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/453ހައިކޯޓު · 5 ޑިސެމްބަރު 2017 · ފައިސާ ހޯދުން

—

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 5 ޑިސެމްބަރު 2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، 25 މަހުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި 375,000 ރުފިޔާއާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ކުލީގެ 15 އިންސައްތަ (56,250 ރުފިޔާ) ދައްކަންޖެހޭކަމަށާއި، އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހ. ހުޅުލޭގެ ފަސްޓް ފްލޯ ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 17 މާރިޗު 2012 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މަހަކު 15,000 ރުފިޔާގެ ކުލި ދައްކަންޖެހޭއިރު، ކުލި ނުދައްކާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، ޙައްޤުތަކާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކުލިދޭ ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކުލި ހިފި ފަރާތުން ކުލި ދައްކާފައިވާކަމަށް ބުނެ ދެ ޕޭމަންޓް ވައުޗަރެއް ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލި ދައްކާފައިވާކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ޕޭމަންޓް ވައުޗަރުތައް ދަށުކޯޓުން ބަލައިނުގަތުމަކީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ކުށެއް ކުރެވިފައިވާ ކަމެއްތޯ؛ އަދި ގެއްލުމުގެ ތަފްސީލު ހުށަނާޅާ، ހަމައެކަނި ކުލި ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ކުލި ދައްކާފައިވާކަމުގެ ލިޔުންތަކާއި ދެފަރާތުގެ ވާހަކަތަކަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރާކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެކަމަށެވެ. ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވައުޗަރުތަކަކީ ސައްޙަ ވައުޗަރުތަކެއް ނޫންކަމަށާއި، ފައިސާ ލިބުނުނަމަ ރަސީދު ދޫކުރާނެކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވައުޗަރުތަކުގެ ސޮޔާއި އަތުލިޔުން ފާޅުކޮށް ތަފާތުކަމާއި ރަސީދެއް ނުވަތަ އެހެން ހެއްކެއް ނެތުމުން، ކުލި ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ގެއްލުން ހިސާބުކުރި ގޮތުގެ ތަފްސީލު ހުށަނާޅާ، އަދި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތުގެ ގެއްލުމެއްކަން ނުދައްކާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައަޅާފައިވާތީ އެބައި ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި؛ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ކަނޑައެޅި ބައި ބާޠިލު، ބާކީ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއަކު އެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމެއް އަދާނުކުރުމުން ނުވަތަ އަދާނުކޮށް ލަސްކުރުމުން އޭގެ ސަބަބުން ގެއްލުންވާ ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ޙައްޤުވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކަނޑައެޅުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅައި ބަޔާންވެގެން އޮންނަގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން ކޮންޓްރެކްޓާއި ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމަށް ބަދަލުދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ނަގައިދެވޭނެ މައިގަނޑު ދެ ބާވަތެއްގެ ގެއްލުން ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ބާވަތަކީ ކޮންޓްރެކްޓާއި ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުމެވެ. ދެވަނަ ބާވަތަކީ ކޮންޓްރެކްޓާއި ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެކަމަށް ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިންނަށް އެނގި ތަޞައްވަރުކުރެވިފައިވާ ގެއްލުމެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުލި ދައްކާފައިނުވާކަން ސާބިތުވީ ކަމުގައިވިޔަސް، ހަމައެކަނި އެސަބަބުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ގެއްލުން ހިސާބުކުރެވުނު ގޮތުގެ ތަފްސީލު ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިނުވަނީސް، އަދި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމާމެދު ދެފަރާތުން ވަކިގޮތަކަށް އެއްބަސްވެފައިވާކަން ނުވަތަ އެއީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރުމުން ލިބިދާނެ ގެއްލުމެއްކަން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާކަމަށް ބުރަވެވޭނެ ގޮތެއް އެނގެންނެތީސް، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަގަޅަށް ކުރެވިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ފައިސާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ވައުޗަރުތަކުގައިވާ ސޮޔާއި އަތުލިޔުމަކީ ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލުކުރުމަށް ފޮނުވަންޖެހޭ މިންވަރަށްވުރެވެސް ތަފާތު ބޮޑު ސޮޔަކާއި އަތުލިޔުމެއްކަން ޝަރީޢަތަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން އޮތްކަމަށް ފާހަގަކޮށް، އަދި އެ ވައުޗަރުގައިވާ ފައިސާ ދައްކާފައިވާކަމަށް ބާރުއަޅާ އެހެން ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާތީ އެފައިސާ ދައްކާފައިވާކަމަށް ބުރަވެވެން ނެތްކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ