ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/470ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2016 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ަރުޝަދު ޚާލިދު އަލޯރާ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J(MD)2016/6794ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން (145-J/MD/2016/6794) ކޯޓަށް ހާޟިރުނުވެދާނެ ކަމަށްޓަކައި 15 ދުވަހަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގޭގައި ބަންދުކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުއްދަނެތި ގޯތި ގެދޮރަށް ވަނުން/ ވައްކަންކުރުން/ މުދަލަށް ގެއްލުންދިނުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތުގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ފުލުހުން އެދުނީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ހޯމް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމަށެވެ. ފުލުހުން ހުށަހެޅީ ހެކިބަސްދޭ ފަރާތެއްގެ ބަޔާނާއި ވައްކަންކުރަން ވަދެއުޅޭ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯ ފޫޓޭޖެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހުއްދަނެތި ގޯތި ގެދޮރަށް ވަނުން/ ވައްކަންކުރުން/ މުދަލަށް ގެއްލުންދިނުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ފުލުހުން އެދުމުން، ހޯމް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގެ ބަދަލުގައި ގޭގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 2010/SC-A/19 ގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ އަމުރެއްތޯ؛ އަދި އަމުރުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ހައިކޯޓުން އިތުރު އަމުރެއް ކުރަންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 2010/SC-A/19 ގެ 9 ވަނަ ނުކުތާގައިވާ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބަންދުގެ ތަން ކަނޑައެޅުމާ ބެހޭ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކާއި ފުލުހުން ހުށަހެޅި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު، ގޭގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫންކަމަށާއި، ނަމަވެސް އަމުރުގެ ފާއިލިއްޔަތު ނެތިގޮސްފައިވާތީ ހައިކޯޓުން އިތުރު އަމުރެއް ކުރުމުގެ މަޞްލަޙަތެއް ނެތްކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J(MD)2016/6794
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ އަމުރުގެ ފާއިލިއްޔަތު ނެތިގޮސްފައިވާތީ ހައިކޯޓުން އިތުރު އަމުރެއް ނުކުރެ

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މައްސަލައެއް ތަޙްޤީޤުކުރެވެމުން ދާއިރުވެސް އަދި ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މަރުޙަލާގައިވެސް، ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ ނުވަތަ ދަޢުވާލިބޭ މީހާއަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫނެވެ. ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި "ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު" ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 5 ސަބަބުންކުރެ ސަބަބެއް އެމީހެއްގެ ކިބާގައި ފުރިހަމަވެފައި ވޭތޯއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް ފުރިހަމަވެފައިވާކަން ނުވަތަ ނޫންކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށްކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަށާއި 49 ވަނަ މާއްދާއަށް ބެލުމުން އެނގެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި، ޝައްކުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަން އޮތް މިންވަރާއި، އެ ހާދިސާ ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ހުރީ ކިހާމިންވަރެއްގެ ގޮންޖެހުންތަކެއްތޯއާއި، އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ އަދަދަކީ ކޮބާކަމާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތަކީ ކޮބާކަމާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަކީ ކޮބާކަމާއި، އެކުށަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަކީ ކޮބާކަމާއި، ޝައްކުކުރެވޭ މީހާ ފިލާފާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށްކަމާއި، އަދި ހެކިތަކާ ކުޅެ ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާ ވަރަކަށްކަން ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށްޓަކައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރެވޭ މީހާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އެމީހެއްގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެފަދަ ތަނެއްގައެވެ. (ޕެރ. 4(ނ))

ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓާ ތަނަކީ އެމީހަކު ދިރިއުޅޭގެ ކަމަށް ވުމަކީ އެމީހެއްގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ފޯރާފާނެ ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނެތިކޮށްނުލެވޭނެ ކަމެއްކަމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކު ގޭގައި ބަންދުކޮށްފައި ބަހައްޓަން މަޖުބޫރުވާގޮތަށް ކޯޓުތަކުން އަމުރު ނެރުއްވައިގެން ނުވާނެއެވެ. އެފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓާނެ ތަނެއް ކަނޑައެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބެންވާނީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް، އެ މުއައްސަސާއެއްގެ ދަށުން ހިނގާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއަރޒަށެވެ. (ޕެރ. 4(ނ))

މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވަނިކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާ އަމުރުގެ ފާއިލިއްޔަތު ނެތިގޮސްފައިވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ހައިކޯޓުން އިތުރު އަމުރެއް ކުރުމުގެ މަޞްލަޙަތެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/260 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/355 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/371 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ