ސިސިލްފަރު ޙައްޖު ޢުމުރާ ގްރޫޕް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޞްޠަފާ މުޙައްމަދު ދީދީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1248/Cv-C/2013

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޙައްޖާއި ޢުމްރާއަށް ދިޔަ މީހުން ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރަކަށް ދެއްކި ފައިސާ ކުންފުންޏަށް ނުލިބިވާކަމަށް ބުނެ ކުރި ދަޢުވާގައި، ފައިސާ ދެއްކިކަމަށް ބުނާ މީހުން ސޮއިކުރި ލިޔުންތަކާއި އެ ލިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރުވި މީހުންގެ ހެކިބަހުން ދަޢުވާކުރާ ޢަދަދު ސާބިތުވޭތޯއާއި، ފައިސާ ދެއްކި މީހުން ޙާޟިރުނުކޮށް ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ފައިސާ ހޯދުމަށް ކުރާ ދަޢުވާއެއްގައި، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާގެ ޢަދަދު ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާފަދަ ކާފީ ހެކި ހުށަހަޅަންޖެހެނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުންނެވެ؛ އެފަދަ ހެކި ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ ދަޢުވާކުރާ ޢަދަދު ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ.
2. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތު ބަލައިގަތް ފައިސާ ކުންފުނިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ތަނަކާ (ފިހާރައަކާ) ޙަވާލުކުރާކަން ހެކިބަހުން އެނގެން އޮތްނަމަ، އެ ތަނަށް ސީދާ ލިބުނު ފައިސާއާއި ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުން ބަލައިގަނެ ޙަވާލުކުރި ފައިސާ ވަކިކޮށް ސާފުނުވާހާ ހިނދަކު، ހަމައެކަނި ފައިސާ ދެއްކިކަމަށް ބުނާ މީހުން ސޮއިކުރި ލިޔުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ޢަދަދު ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް ނޫނެވެ.
3. ލިޔުމުގައި ސޮއިކުރި ފަރާތްތައް ހެކީގެ ގޮތުގައި ޙާޟިރުކުރުމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައި ނުވާނަމަ، އެ މީހުން ޙާޟިރުނުކޮށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ކުށެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.
4. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ޚިލާފު ރައުޔު) ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިޔުމެއް ލާޒިމުކުރާ ކަމެއްގައި ހެއްކަކީ އެ ލިޔުމެވެ؛ ނަމަވެސް އެފަދަ ލިޔުމެއް ނެތުނީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢުޛުރަކާހެދި ކަމުގައި ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އޭގެ ބަދަލުގައި އެހެން ހެކި ޤަބޫލުކުރެވޭނެއެވެ.
5. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ޚިލާފު ރައުޔު) ލިޔުމެއްގައި ސޮއިކުރި ބަޔަކު ތިބިއިރު އެންމެ ރަނގަޅު ހެއްކަކީ އެ ސޮއިކުރި މީހުންނެވެ؛ ފުރިހަމަ ނޫން ކިތާބީ ދަލީލެއް ހެކިންގެ ބަހާއި ޤަރީނާއިން ފުރިހަމަކުރެވިދާނެތީ، ޝަރީޢަތުން އެ މީހުން ޙާޟިރުކޮށް މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ޙަޤީޤަތްތައް ސާފުކޮށް ބަލަންޖެހެއެވެ.
6. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ޚިލާފު ރައުޔު) ދަޢުވާކުރާ ފުރިހަމަ ޢަދަދު ސާބިތުނުކުރެވުމަކީ އެއަށްވުރެ މަދު މިންވަރެއް ސާބިތުނުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރެއް ނުވަތަ އޮފިޝަލެއް ކުރާ މަސައްކަތަކީ ކުންފުނީގެ މަސައްކަތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު ފެންނަނީ '36/31' ކަމަށް)
• ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ގުޅުންހުރި ޙަޤީޤަތްތަކާ ބެހޭ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައި '2 ވަނަ މާއްދާ')
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ (ފުޓްނޯޓްގައި '2020/SC-A/02') — ޚިލާފު ރައުޔުގައި