ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/230ހައިކޯޓު · 21 މާރިޗު 2021 · އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ޙުސައިން އަފީފް ވ. މުޙައްމަދު ޢާމިރު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 21 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ރ. މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 30/E16-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ލިޔުމަކީ ބައްޕަގެ އިޢުތިރާފެއްކަމަށް ބަލައި ފިހާރައިގެ މުދަލާއި ފައިސާ އެއްމެދު މުދަލެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އަގުކޮށް ދެބައިކޮށް ބައްޕައަށް ލިބެންޖެހޭ ބައި ތަރިކައިގެ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަށްފަހު މުދާ ދަރިފުޅަށް މިލްކުވާނެކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަރުޙޫމެއްގެ ނަމުގައިވާ ފިހާރައިގެ މުދަލާއި ފައިސާއަކީ ބައްޕައާއި ދަރިފުޅުގެ އެއްމެދު މުދަލެއްކަމަށް 2006 ގައި ބައްޕަ ދެ ހެކިންގެ ޙާޟިރުގައި ސޮއިކުރި ލިޔުމެއްގެ މައްޗަށް، ދަރިފުޅު އެ މުދާ ވަކިކުރަން ދަޢުވާކުރިއެވެ. ފިހާރަ ފުޅާކުރުމަށް ދަރިފުޅުގެ ނަމުގައި ލޯނުތައް ނަގާފައިވެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަރުޙޫމު ބައްޕައާއި ދަރިފުޅުގެ އެއްމެދު މުދަލެއްކަމަށް ބައްޕަ ސޮއިކޮށް ހެކިން ހެކިވި ލިޔުމެއްގެ މައްޗަށް ފިހާރައިގެ މުދާ އެއްމެދު މުދަލެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ، އަދި ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތު މި ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ވާރިޘު ބުނީ ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ދަޢުވާކުރި ކަމަށާއި، ލިޔުމަކީ ރަޖިސްޓްރީ ނުވަތަ އެޓެސްޓް ނުކުރާ، ވާރިޘުންނާ ސުވާލު ނުކުރާ ލިޔުމެއް ކަމަށާއި، ލޯނާބެހޭ ގޮތުން ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅީ މިއީ ދަރަނި ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތުގެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމާއި، މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ ޢުންޞުރުތައް ލިޔުމުގައި ފުރިހަމަވާކަމާއި، ރަޖިސްޓްރީ ނުވަތަ ތަޞްދީޤު ލާޒިމެއް ނޫންކަމާއި، ވާރިޘުންނަށް ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، ދަށުކޯޓުން ހުރިހާ ނުކުތާއަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ރ. މީދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 30/E16-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ޙުކުމް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ބިނާކޮށްފައިވުން ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދުން، ނުވަތަ ޙުކުމަށް އަސަރުކުރި ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއް އޮތުމުގެ ޙާލަތުގައެވެ؛ ހަމައެކަނި ޤާނޫނީ ގޯހެއް، ހެކި ނުވަތަ ވާހަކަ ނުބެލުން، ޙައްޤު ގެއްލުން ނުވަތަ އިންޞާފަށް ހުރަސްއެޅުން ފަދަ ކަމެއް ބުނުމަކުން ނުފުދޭނެއެވެ؛ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނެދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 6.1-6.2)

HN2މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތު ހިނގަނީ މަރުވި މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއް ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތެއް ފަދަ ކަމެއްގެ ދަޢުވާއަށެވެ؛ އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުމުގެ ދަޢުވާއަކަށް އެ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 7)

HN3މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

އުފުލޭ މުދަލާ ގުޅޭ ލިޔުމެއް ޞައްޙަވުމަށް ޝަރުޢީ ކޯޓެއްގައި ރަޖިސްޓްރީކުރުން، އެޓެސްޓްކުރުން، އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖެހުން ނުވަތަ ކޮންމެ ވާރިޘަކާ ސުވާލުކޮށް ބަޔާން ނެގުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ވާރިޘުންނަށް ވާހަކަދެއްކުމާއި އިންކާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދަށުކޯޓުގައި ދީފައިވުން ފުދެއެވެ. (ޕެރ. 8)

HN4މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ކިތާބީ ހެއްކެއް ބަލައިގަތުމުގައި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަނުކުރިކަމަށް ނުކުތާއެއް ހުށަނާޅާނަމަ، އެ ލިޔުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު އިތުރު ސުވާލެއް އުފައްދަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 9)

HN5މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ދިނުމަކުން، ހިބައަކުން ނުވަތަ ވިއްކުމަކުން މިލްކު ބަދަލުކުރުން ސާބިތުކުރަން ހުށަހަޅަންވާނީ ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެ ސޮއިކޮށް، ޙާޟިރުވި ހެކިންގެ ސޮއިއާއެކު ލިޔުމެކެވެ؛ ރަޖިސްޓްރީ ނުކުރާ، ވިޔަފާރީގައި ދައުރުވާ އުފުލޭ މުދަލުގެ ލިޔުމެއް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރުމާއި ތަޞްދީޤުކުރުމާއި ފިންގަރޕްރިންޓް ޖެހުމަކީ ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10)

HN6މަދަނީ › އެއްމެދު މުދާ ވަކިކުރުން

ފިހާރައިން ދަރަނީގެ ގޮތުގައި ގެންގޮސްފައިވާ މުދަލުގެ އަގަކީ ފިހާރައަށް ލިބެންހުރި އަރަނި ފައިސާ ކަމުން، އެއީ ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނުގައިވާ ދަރަންޏެއް ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތެއްގެ މާނައިގެ ތެރެއަށް ނުވަދެއެވެ. (ޕެރ. 12)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 އަދި 45 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 68/9 (މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އަދި 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 93/9 (ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2، 7، 8 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ އަދި 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގައި)
  • 2019/SC-L/91

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ