ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/286ހައިކޯޓު · 25 ޖުލައި 2017 · ކޯޓު އަމުރު

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 25 ޖުލައި 2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
"މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި" ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގޭބަންދުގައި ބަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން އޮފީހެއް ބަލާފާސްކުރުމުން އައި.އީ.ޑީ އެއް ތައްޔާރުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި ކެމިކަލް ފެނި، އައި.އީ.ޑީ ހަދައި ގޮއްވާލަން ރާވާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައިގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވުނު ފަރާތެއް ހޯމް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައި ބަންދުކުރަން ފުލުހުން އެދުނެވެ. ހައިކޯޓުގައި އަޑުއެހުން ފެށުމުގެ ކުރިން މިމައްސަލާގައި ދަޢުވާކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ހިމެނޭ (އައި.އީ.ޑީ ހަދައި ގޮއްވާލަން ރޭވުމުގެ) ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ގޭބަންދުގައި ބަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސާބިޤާއާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ؛ އަދި ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ބަންދާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގައިވާ ސާބިޤާއަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތުހުމަތަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ހިމެނޭ، ޤައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާފަދަ މައްސަލައެއް ކަމަށްވާތީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ ހޯމް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައެވެ. ނަމަވެސް ދަޢުވާ ހުށަހަޅާފައިވާތީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވީ ދަޢުވާ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ހިންގާ ފަނޑިޔާރެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ގޭބަންދުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅިފައިވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް އެންގި

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި [ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު] ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 5 ސަބަބުންކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯކަމާއި، އެއިން ސަބަބެއް އޮތްކަން ނުވަތަ ނެތްކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި [ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު] ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ބަލާއިރު، އެމީހަކާމެދު ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސްދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ޙާޟިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ ފިލާފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކިތަކެއް ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ޝައްކުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ހުރީ ކިހާ މިންވަރެއްގެ އުނދަގޫތަކެއްތޯއާއި، އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ ޢަދަދަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެކުށަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަކީ ކޮބައިކަމާއި، ޝައްކުކުރެވޭ މީހާ ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރުއޮތީ ކިހާވަރަކަށްކަމާއި، ހެކިތަކާކުޅެ ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާ ވަރަކަށްކަން ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ށ))

ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަށާއި، އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ އަދަދަށާއި، އެކުށުގެ ޠަބީޢަތަށާއި، އެކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑަށާއި، ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ ޢަމަލަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށާއި ޤައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާފަދަ ޢަމަލުތަކެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ ހިނދު، އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއަރޒުން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައެވެ. (ޕެރ. 4 (ނ))

ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ހައްޔަރު ނުވަތަ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާނީ މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ހިންގާ ފަނޑިޔާރު، އަދި އެ ފަނޑިޔާރު ނެތް ޙާލަތެއްގައި ކޯޓުގެ އިސްފަނޑިޔާރު ނުވަތަ އިސްފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅާ އެހެން ފަނޑިޔާރެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ރ))

ކުށުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައިވާ މަރުޙަލާގައި، ޝަރީޢަތުން އެމައްސަލައާ މެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން އެމީހަކީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ މީހެއްކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާނަމަ، އެކަން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅަންޖެހެނީ އެމައްސަލައެއް ހުށަހެޅިފައި އޮންނަ ކޯޓަށެވެ. (ޕެރ. 4 (ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • "ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު" ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • "ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުން ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤަވާޢިދު" ގެ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު ލިޔުމުގައި ފުރަޅާފައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުގެ ނުކުތާގައި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ