އިސްމާއީލް ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުން ކޯޓު އަމުރަށް އެދުމާއި އެއަމުރު ކޯޓުން ނެރުއްވުމާއި އަދި އެއަމުރު ތަންފީޛުކުރުމާއި މީހުން ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުކުރުމާއި އަދި ތަޙްޤީޤު ހިންގުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެޤާނޫނާއި އެޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތަކަށް ކަމާއި، މިހާރު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހުންގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޖިނާއީ އިޖްރާޢަތުގެ ޤާނޫނާއި އެޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތަކަށެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް އޭނާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމާއި، އެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކާމެދު ޝަރީޢަތުން ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރީން އެ މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެއްކެއް ނެތްކަމުގައިވިޔަސް ޝައްކުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށް ތަޙުޤީޤުކުރުމުގައި ހުރީ ކިހާ މިންވަރެއްގެ އުނދަގޫތަކެއްތޯއާއި އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ އަދަދަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެ ކުށަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތަކީ ކޮބައިކަމާއި، ކުށުގެ ބޮޑު ކުޑަމިނަކީ ކޮބައިކަމާއި، ޝައްކުކުރެވޭ މީހާ ފިލާ ރައްކާވުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށް ކަމާއި އަދި ހެކިތަކާ ކުޅެ ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށް ކަން ފަނޑިޔާރު ވަޒަން ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި، އެމީހާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތަށާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށާއި، ކުށްކޮށްފައިވާ ޙާލަތަށާއި، ކުށްކުރުމުގައި އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭނަމަ އެކަމަށާއި، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ ބުރަދަނަށާއި، އޭނާގެ ކުށުގެ ރެކޯޑަށާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ވޭތުވެދިޔަ ތާނގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއް "ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު" ދެގޮތަކަށް ނެރެވިދާނެ ކަމާއި، ފުރަތަމަ ގޮތަކީ، މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުން ކަމާއި، އަދި ދެވަނަ ގޮތަކީ، ވަކި ދުވަހަކަށް މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރަށް އަމުރު ކުރެވޭނީ، އޭނާ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމާއި، އަދި އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސްދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ ފިލައިފާނެކަމަށް، ނުވަތަ މުޖްތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލު ކުރެވިއްޖެ ޙާލަތެއްގައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ވަކި ދުވަހަކަށް މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރު ކުރެވޭނީ، ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކުރެވޭ މީހާ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި އެވަގުތު ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް އޮވެ، އޭނާގެ މައްޗަށް އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، 15 (ފަނަރަ) ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުނުވާނެ ގޮތުގެމަތިން އެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ގަސްތުގައި މީހުން މެރުމާއި، ޓެރަރިޒަމާއި، ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަމާއި އަމަންއަމާންކަމަށް އަދި މުޖުތަމަޢުއަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބެމުންދާ ކުށްތަކެކެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ޤަޞްދުގައި މީހުން މެރުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޖިނާޔަތުގެ ކުށެއްކަމާއި އަދި އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ނުރައްކާތެރިކަން އެންމެ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އަދި އެންމެ ބޮޑު އަދަބު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))