ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝާބިލް އިސްމާޢީލް

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާއިރު، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ފަނޑިޔާރަށް ކަނޑައެޅޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމިދާނީ 4 ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއިއެކު ދޫކޮށްލުން. (ޕެރ. 3(ހ))

ލުއިދިނުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކަށްވެސް، ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރަންޖެހޭ މީހާ ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު ދަންނަ މަފްހޫމެއް ނޫނެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/217 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ) (ޕެރ. 3(ހ))

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭނަމަ އެކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ) (ޕެރ. 3(ށ))

ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށް ހުރި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހެއްގެ މައްސަލާގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤު އެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާއިން ހިފެހެއްޓިފައިވާއިރު، 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (އެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)) (ޕެރ. 3(ށ))

އެފަދަ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ، ކުރިން ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވިފައިވޭތޯއާއި، ކުރިން ދަޢުވާކުރެވިފައިވޭތޯއާއި، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓާއި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތަކާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތަށް ބަލައި، ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައި ނެތުމަށްވުރެ އޮތުން ގާތްތޯ ބެލުމުގެ މިންގަނޑުގެ މަތިންނެވެ. (އެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)) (ޕެރ. 3(ށ))

ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަމާއި އަމަން އަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބޭ ކުށްތަކެއް ކަމުން، 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތަކަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ މަރުޙަލާތަކެއް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމަށް ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލާއި އިންތިޒާމާއެކުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ދަށު ކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާއިރު، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުން، މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރު ކަމުން، ހައިކޯޓުން އަމުރު ބާޠިލުކުރުމަށްފަހު ބަންދަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުގެ އަލީގައި ދަށު ކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.