ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޖޫދު އަޝްރަފް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ހާނިއްކައެއްވާގޮތަށް މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތް، ހެއްކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަމަށްޓަކައި ގޭގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ހާނިއްކައެއްވާގޮތަށް މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތުގެ މައްސަލާގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުން ދިޔައެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި، ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12 އާއި 16 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް: އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60، 63، ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12، 16 ވަނަ މާއްދާތަކާއި، 143 (ރ) ގެ ދަށުން 2010/SC-A/19 ގެ 9 ވަނަ ނުކުތާއާ ޚިލާފު. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ދިފާޢު ޙުކުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ) ގައިވާ 4 ގޮތުގެ ތެރޭގައި ގޭގައި ބަންދުކުރުމެއް ނުހިމެނޭތީއާއި، ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހިންގާ މާރާމާރީގެ ކުށްތަކުގައި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން 16 (ހ) އިން ލާޒިމުކުރާތީ، އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުންނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-G(990-2017)/2017/105
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު (ގޭގައި ބަންދުކުރުމުގެ ނިންމުން) ބާޠިލު، ބަންދާމެދު ދަށުކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ކަނޑައެޅި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ފަނޑިޔާރަށް ނިންމޭނީ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ) ގައިވާ 4 ގޮތުގެ (ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގައި ދޫކުރުން، ޝަރުޠާއެކު ދޫކުރުން) ތެރެއިން ގޮތަކަށެވެ. ލުއިދިނުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށްވެސް ބަންދުކުރަންޖެހޭ މީހާ ގޭގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު ދަންނަ މަފްހޫމެއް ނޫނެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ހ))
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާގެ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭނަމަ އެކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައި ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން މަނާކޮށްފައިވީނަމަވެސް، ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާގެ ނިޔަލަށް ހިމެނޭ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަމަށް ބަލައި، ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް އެ ޙައްޤު އެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާއިން ހިފެހެއްޓިފައިވެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))
އެ ކުށްތަކުގެ ތެރެއިން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން ނުވަތަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދޭ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. އެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ބަލަންވާނީ ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވިފައިވޭތޯ، ކުރިން ދަޢުވާކުރެވިފައިވޭތޯ، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތަކާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތަށް ބަލައި، އެ ޙާލަތެއް ނެތުމަށްވުރެ އޮތުން ގާތްތޯ ބެލުމުގެ މިންގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ. (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 (ހ)، (ށ)) (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))
ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަމަސްލަޙަތާއި އަމަންއަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބެމުންދާ ކުށްތަކެއް ކަމުން، 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާތައް ތަރުތީބުކޮށްފައިވަނީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ ގޮތަށް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމަށް ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލާއި އިންތިޒާމާއި އެކުގައެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލާގައި ދަށުކޯޓުގައި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާނަމަ، އޭނާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓާއި ފަނޑިޔާރު ކަމުން، ހައިކޯޓުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ބަންދަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ މި ޙުކުމުގައިވާ ކަންކަމުގެ އަލީގައި ދަށުކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ޖެހޭނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3، ޙުކުމް)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 41/2014 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހެޅި)
- 2018/HC-A/217 (ހައިކޯޓު)
- 2010/SC-A/19 (ސުޕްރީމް ކޯޓު؛ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހެޅި)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.