ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/48ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017 · އެހެނިހެން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 28 ފެބުރުއަރީ 2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހުޅުމާލޭ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން (471/HMC/2015) ކަނޑައެޅީ، ސިނާޢަތް ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ ވަކި ތާރީޚެއް އެއްބަސްވުމުގައި ނެތުމާއި، އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެވޭނެ ޙާލަތަކަށް ކުޅަ ޢަމަލު ނުފެތުމާއި، ނިމުމަކަށް ގެންނައިރު ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަނުކުރުމުން ނޯޓިސް ބާޠިލް ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުން ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަނުން 2005 ވަނަ އަހަރު ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ހުޅުމާލޭގެ ސިނާއީ ބިމެއް 25 އަހަރަށް ވިލާ ޓެކްނޮލޮޖީސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ކުއްޔަށް ދިނެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 10 އަހަރު ވީއިރުވެސް އެބިމުގައި ސިނާޢަތް ޤާއިމުނުކުރުމުން، 17 ސެޕްޓެމްބަރު 2015 ގައި ސިޓީއަކުން ކޯޕަރޭޝަނުން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެސް ދިނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސިނާއީ ބޭނުމަށް ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސިނާޢަތް ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ ވަކި މުއްދަތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްއިރު، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ގާތްގަނޑަކަށް 10 އަހަރު ވަންދެން ސިނާޢަތް ޤާއިމުނުކުރުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއްތޯއާއި، ކުރިން އިޞްލާޙުކުރުމަށް އެންގުމެއް ނެތި ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަކީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުރެވުނު ޢަމަލެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ކޯޕަރޭޝަނުން ބުނީ، އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) އަށާއި އެއްބަސްވުމުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއިން ދޭ އިޚްތިޔާރަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރާ ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ، މިއީ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށާއި ބިން ތަރައްޤީކުރުމަކީ ޖައުހަރީ މާއްދާއެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސިނާޢަތް ޤާއިމުކުރުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ލާޒިމެއް އަދި އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދު ކަމަށާއި، މުއްދަތެއް ނެތުމުން 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތަށް ބަލަންޖެހޭއިރު 10 އަހަރަކީ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ކަމަށާއި، 16 ވަނަ މާއްދާގެ އެންގުމަކީ ލާޒިމް ކަމެއް ނޫންކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ސިނާއީ ބޭނުންތަކަށް ބިން ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން، އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް އެބިމުގައި ޤާއިމުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ސިނާޢަތް ޤާއިމުކުރުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ހައިސިއްޔަތުން އެފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމްކަމެއް ކަމާއި، އެއީ އެއްބަސްވުން ވެވުނު މައިގަނޑު މަޤްޞަދެވެ. (ޕެރ. 03(ށ))

ސިނާއީ ބޭނުމަކަށް އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދޫކުރެވުނު ބިމުގައި ސިނާއީ ބޭނުމަކަށް ނޫންގޮތަކަށް އެބިން ބޭނުންކުރަނީ ނަމަ، އެއީ އެއްބަސްވުމާއި ޚިލާފުވުންކަމުގައި ނޫނީ ބެލެވެންނޯންނާނެއެވެ. (ޕެރ. 03(ނ))

އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެއްބަސްވުމެއްގެ ބައިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކަންކުރުން ލާޒިމްކުރާގޮތާއި ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުން ހުއްދަ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 03(ނ))

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ ލުޔެއް އަނެއް ބައިވެރިޔާ ދީފައިނުވާއިރު، ކުއްޔަށް ދޫކުރެވުނު ބިމުގައި އެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ ސިނާޢަތް ޤާއިމުނުކޮށް އެބިން ބޭނުންކުރުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03(ބ))

HN5މަދަނީ › އެހެނިހެން

އެއްބަސްވެފައިވާ ސިނާއީ މަސައްކަތް ފަށަންޖެހޭ މުއްދަތެއް އެއްބަސްވުމުގައި ނެތުމަކީ، އެކަން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޤާއިމުނުކުރުމަށް އޮތް ޙުއްޖަތެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03(ބ))

HN6މަދަނީ › އެހެނިހެން

ކޮންޓްރެކްޓުގައި ކުރުމަށް ލާޒިމްކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް ކޮށްނިންމަންޖެހޭ މުއްދަތެއް ކޮންޓްރެކްޓަށް ބެލުމުން އެނގެން ނެތް ޙާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭނީ، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބުނެފައިވާ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކޮންޓްރެކްޓުގައި ކުރުމަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް ކޮށްފައިވޭތޯ ބެލުމެވެ. (ޕެރ. 03(ބ))

އެއްބަސްވުމުގައި ކުރުމަށް ލާޒިމްކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނުކޮށްފިނަމަ އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރުމަށް އެންގުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާކަން ބަޔާންކުރާ މާއްދާއަކީ، އެ އިޚްތިޔާރު އެގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ލާޒިމްކުރާނެ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ އެންގުމެއް އެންގުމަކާނުލައިވެސް އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ ބާރު ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެ އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ނުހިފުމަށް ނިންމާ ޙާލަތުގައި، އެ އިޚްތިޔާރުގެ ދަށުން އަންގާ އެންގުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރުމުން ލިބޭ އިޚްތިޔާރުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03(ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ހުޅުމާލެއިން ސިނާއީ ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ބިން ތަރައްޤީކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 2.1

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ