އަބްދުއްރަޙީމް ޙަސަން ވ. ޢަބްދުލްމުޢީދު ޢަބްދުﷲ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2022/Cv-C/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދަރަނި އަނބުރާ ދެއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމަށް ހިމެނޭ ޝަރުޠަށް ބިނާކޮށް ކުރި ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭތޯ، ޚާއްޞަކޮށް ދަށުކޯޓުގައި ނުދައްކާ ނުކުތާއެއް (ޗެކަށް ފައިސާ ނެގުން ލަސްކުރުން) އިސްތިއުނާފުގައި ހުށަހެޅުމުން.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ؛ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާއަކީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކުގެ އަލީގައި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ ކަނޑައަޅާ މަރުޙަލާއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޫސާ ނަޞީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ޤަޟިއްޔާ).
2. ދަށުކޯޓުގައި އެއްވެސް ގޮތަކަށް ފާހަގަނުކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިސްތިއުނާފުގައި ހުށަހަޅާ ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އިސްތިއުނާފަކީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ އަސާސެއް ނޫނެވެ.
3. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ޚިލާފު ރައުޔު) ދެމީހުންގެ މެދުގައި ކުރެވޭ ޚާލިޞް ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތެއްގައި ދަރަނި ނުދައްކައިގެން ނުވަތަ މުއްދަތު ހަމަވުމުން އެ ދަރަނީގެ މައްޗަށް އިތުރު ފައިސާއެއް ނެގުމަކީ ރިބަވީ މުޢާމަލާތެއް ކަމުން، ދެފަރާތް އެއްބަސްވިޔަސް ކޯޓުން އެ އެއްބަސްވުން ތަންފީޛުކޮށްދެވޭނެ ޤާނޫނީ ނުވަތަ ޝަރުޢީ ހަމައެއް ނެތެވެ.
4. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ޚިލާފު ރައުޔު) ދަރަނި ނުދީގެން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާއެއްގެ ދަޢުވާއެއް ކޯޓުން ޤަބޫލުނުކުރާނެކަމަށް ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (6) ގައިވާތީ، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ނަމުގައި ނުވަތަ އެހެން ނަމެއްގައި ދަރަނީގެ މައްޗަށް އިތުރުކުރާ މިންވަރެއް ކޯޓުން ނަގައިދީގެން ނުވާނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހައިކޯޓުގެ އިސްތިއުނާފީ ބެލުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި '23' ކަމަށް ފޮހެވިފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޫސާ ނަޞީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ޤަޟިއްޔާ (ފުޓްނޯޓުގައި '2014/HC-A/41' ކަމަށް ލިޔެފައި)
• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) – ދަރަނީގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖޫރިމަނާގެ ދަޢުވާ ޤަބޫލުނުކުރުމާބެހޭ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި؛ މާއްދާގެ ނަންބަރު PDF ގައި ފޮހެވިފައި)