އަޙްމަދު ފާރިސް މައުމޫން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހަޅާފައިވާތީ، ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތަކަށްވާތީ، ހެކި ނައްތާލުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެދާނެތީ 15 ދުވަހަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓަށް މެމްބަރުންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި ރިޝްވަތުގެ ޢަމަލުތައް ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މެމްބަރަކު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 15 ދުވަހަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ރިޝްވަތުގެ ތުހުމަތުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރަކު 15 ދުވަހަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ (ސިއްރު އަޑުއެހުން، ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުނު ފަނޑިޔާރު ބަންދު ބެލުން، އަލަށް ޢައްޔަންކުރި ޤާޟީ، މަޖިލީހުގެ ޤަވާޢިދު، ހެކި ހުށަހެޅުމާއި ޝަރީޢަތް މެދުކަނޑާލުން ހިމެނޭ ގޮތަށް).
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ސަބަބެއް ނެތި އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރި ކަމަށާއި، ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުނު އަލަށް ޢައްޔަންކުރި ފަނޑިޔާރު ބަންދު ބެލުމަކީ މަޞްލަޙަތު ތަޢާރުޟުވުން ކަމަށާއި، މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ހައްޔަރުކުރި ކަމަށާއި، ހެކި ނެތި ބަންދުކުރި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރު ނެރުނީ ޤާނޫނާއި ކޯޓުގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ސިއްރު އަޑުއެހުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 (ނ) ގެ ދަށުން ހުއްދަ ކަމާއި، ފަނޑިޔާރުގެ ސުލޫކުގެ ޝަކުވާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ނޫންކަމާއި، 2017/HC-A/189 ގެ އުޞޫލު ޢާންމުކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެކަމާއި، ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކޮށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަމުރު ނެރެފައިވާކަމެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2018/259
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަނެވި (…އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަނެވި (ފަހު ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހަކު ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް، 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރަންވާނެއެވެ؛ އެ މަޖިލީހުގައި ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންތައްތަކަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 30)
ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމަކީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގެ އަސާސީ އުޞޫލެކެވެ؛ ނަމަވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެ މަތިން ބަންދުގެ އަޑުއެހުން ސިއްރުކުރެވިދާނެއެވެ؛ ސިއްރުކުރާނަމަ ސިއްރުކުރަން ނިންމި ސަބަބު ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. (ޕެރ. 31-33)
ފަނޑިޔާރުގެ ޒާތީ މަޞްލަޙަތު ނުވަތަ ސުލޫކާ ގުޅޭ ޝަކުވާއަކީ ޙުކުމްގެ ޤާނޫނީ ކުށެއް ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ވި އޮޅުމެއް ބަޔާންކުރާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ؛ ހައިކޯޓަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކު ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވާ ތަނެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުނު ފަނޑިޔާރަށް ބަންދު އަމުރު ނުނެރެވޭނެކަމަށް އެއްވެސް ޤާނޫނީ ނައްޞެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 34)
'ބާޠިލު ކަމެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވެގެން އަންނަ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލު ކަމެކެވެ' ކަމަށް 2017/HC-A/189 ގައިވާ ޢިބާރާތް ތަފްޞީލަކާނުލައި ކޮންމެ ކަމަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ބާޠިލުކަމަށް ބުނާ ކަމުގެ ޒާތާއި ބާވަތް (އިޖުރާއީ ޚިލާފެއް ނުވަތަ ޣައިރު ޤާނޫނީ ޚިލާފެއް) ސާފުވާންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 36)
ޤާޟީކަމަށް ހުވާކުރިތާ ވަކި މުއްދަތެއް ހަމަވުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ވަކި ތަމްރީނެއް ފުރިހަމަކުރުމުގެ ކުރިން ޝަރީޢަތްކުރުން މަނާކުރާ ޤާނޫނީ ނައްޞެއް ނެތުމުން، އަލަށް ޢައްޔަންކުރި ޤާޟީއެއް 48 ގަޑިއިރު ނުވަނީސް ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުމަކީ ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 37)
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ އިމްތިޔާޒު ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގެ 202 (ރ) ގައިވާ ގޮތަކީ ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުމަށް އޮތް މުޠުލަޤު ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 39)
ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ބަންދުގައި ބެހެއްޓެވޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަބަބުތަކަށް (ހެކި ފޮރުވުން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ހާޒިރުނުވުން، ފިލުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ) ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހަޅައި، މިކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ އަމުރެކެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ ކޮން އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަނުކުރިކަން ބަޔާން ނުކުރާނަމަ، އެ ނުކުތާ ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 40-44)
ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލިސް މެދުކަނޑާލަންޖެހޭ ޙާލަތް މެދުވެރިވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެއް ކަމުން، މަޖިލިސް އެކިފަހަރު މެދުކަނޑާލުމަށްފަހު އަލުން ފެށުމަކުން އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ސިފަ ނުގެއްލޭނެއެވެ. (ޕެރ. 45)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)(3)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68، 69 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16، 20 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ރިފަރ ކުރުމުގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 58، 59، 60، 204 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 13
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)(1) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ފަނޑިޔާރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތާ ތަޢާރުޟުވާ ކަންކަމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑުގެ 1.4
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2013 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޤަވާޢިދުގެ 202 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްއުޤޫބާތު) ގެ 520، 521 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- 2017/HC-A/189
- 2013/SC-C/12
- 2010/SC-A/19
- 2013/SC-A/44
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.