ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފަވާޒް މުޙައްމަދު

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކާމެދު ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެމީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި އެއްގޮތަށް މީހަކު ބަންދުކުރުމުގައި، ތުހުމަތު ކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައިވިޔަސް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަށާއި، އެކުށް ތަޙްޤީޤު ކުރުމުގައި ހުރި އުނދަގޫތަކުގެ މިންވަރަށާއި، އެކަމުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ އަދަދަށާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތަށާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށާއި، އެ ކުށަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބަށާއި، ޝައްކުކުރެވޭ މީހާ ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާ މިންވަރަކަށް ކަމަށާއި، ހެކިތަކާއި ކުޅެ ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރު އޮތީ ކިހާ މިންވަރަކަށް ކަމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަން ކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ހުށަހެޅުމުން، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމާއި، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުމާއި، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުމާއި، ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުމުގެ ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް ނިންމުމުގައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތަށާއި، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށާއި، ކުށް ކޮށްފައިވާ ޙާލަތަށާއި، ކުށްކުރުމުގައި އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭނަމަ އެކަމަށާއި، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ ބުރަދަނަށާއި، އޭނާގެ ކުށުގެ ރެކޯޑަށާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގައި ވޭތުވެދިޔަ ތާނގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ މީހާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމެވުމުގައި، އޭނާއަށް ނިސްބަތްކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެފައި، އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އެ މައްސަލައިގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސް ދޭން ހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެދާނެ ކަމަށް، ނުވަތަ ފިލައިފާނެ ކަމަށް، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވި އެކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން އޭނާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސަލަސްކަމާއި އަމަން އަމާންކަން އަދި މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދާ ކުށްތަކެކެވެ. ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ތުހުމަތުކޮށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައިގެ ބާވަތަށާއި އެ މައްސަލަ ހިނގާފައިވާ ގޮތުގެ މައްޗަށާއި އެކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، ތަޙުޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުކުރެވިފައެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭގޮތަށް ޤާނޫނީގޮތުން ތަރުތީބުކުރެވިފައި އޮންނަ މަރުޙަލާތަކެކެވެ. ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމަށް ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލާއި އިންތިޒާމާއި އެކުއެކީގައެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުކެނޑި ޝަރީޢަތުން މައްސަލަ ނުނިމި ގިނަ ދުވަސްވެގެންދާނަމަ، މުއްތަހަމުގެ ޙައްޤުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވި، މުޖުތަމަޢުގެ ޙައްޤާއި މުއްތަހަމުގެ ފަރުދީ ޙައްޤަށް ނަޒަރުކޮށް މުއްތަހަމުގެ ބަންދާމެދު ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމެވުމަކީ ނުވަތަ ބަންދަށް ލުޔެއްދިނުމަކީ އަލްޢަދާލާ ވަލްއިންޞާފުގެ ހަމަތަކުގެ މަތީން ޢަދުލު އިންސާފަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު، ނުވަތަ ބަންދަށް ލުޔެއް ދިނުމުގައި، އެ ފަރާތަކީ ބޮޑެތި އަދި ނުރައްކާތެރި ކުށެއް ނުވަތަ ކުށްތަކެއްގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަރާތެއްނަމަ، އެ ފަރާތެއް ފިލައިގެން ނުދާނެކަމާއި ކޯޓަށް ހާޒިރުވާނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީގޮތުން ހުއްދަކުރާ އިމުގެ ތެރެއިން އެޅެންހުންނަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެއެވެ. ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވާ ފަރާތެއް އެގޮތަށް އިތުރަށް ބެހެއްޓުމަށް ފެނިވަޑައިނުގެން އެފަރާތެއް ބަންދުން ދޫކޮށްލެއްވުމަށް ނިންމަވައިފިނަމަ، އެކަމުގެ ސަބަބު އެ އަމުރުގައި ބަޔާންކުރައްވަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށުގެ މައްސަލައަކީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ޝަރީޢަތުގައި އޮތް މައްސަލައެއްކަމަށްވާނަމަ، އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަވަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))