ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/205ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2018 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ނިހާލް ޙުސައިން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2018ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2018/1114ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، އޮފީހުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުން ފިޔަވައި އިތުރު ހެއްކެއް ނެތުމާއި، އިންޓެލް މަޢުލޫމާތެއް ނެތުމުން، ހައްޔަރުކުރުން ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުކަމަށް ބަލައި، އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ނުފެންނާތީ ދޫކޮށްލި.
ވާޤިޢާ
ބައެއް ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައެއްގައި، މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު އޮފީހެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުރުމުން ހައްޔަރުކޮށް، 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތަކާ ދެކޮޅަށް ކާފީ ހެކި ނެތުމުން ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނާ ޚިލާފުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ، ކުށަކީ 22(ޅ) ގެ ދަށުން ބޮޑު ކުށެއްކަމުން އަމުރަކީ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި 143(ރ) ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ، ވިއްސާރަވުމުން ރަޙްމަތްތެރިއެއްގެ އޮފީހަށް ވަދެފައި ހުރި ކަމަށާއި، ފެނުނު ލިޔުމަކީ ސައިކަލް ގަރާޖަށް ގެންދިޔުމާ ގުޅޭ ސިޓީއެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އޮފީހުގައި ހުރުމާއި ސައިކަލުގެ ލިޔުންތައް ހުރުން ފިޔަވައި ތުހުމަތުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ހެއްކެއް މިހާތަނަށްވެސް ނުލިބޭތީ، ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަން ނުފެނުނު.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2018/1114
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށު ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ، ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެއްވެސް މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްނަމަވެސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގައިވާ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވާ މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރުގެ މިންވަރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ) (ޕެރ. 3(ށ))

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމިދާނީ 4 ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއިއެކު ދޫކޮށްލުން. (ޕެރ. 3(ށ))

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަން ހިމެނޭނަމަ އެކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ) (ޕެރ. 3(ށ))

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެ، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވެދާނެ، ފިލައިފާނެ ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)) (ޕެރ. 3(ށ))

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ހެއްކެއް ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ؛ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ތަނެއްގައި ހުރުމާއި އޭނާގެ ތަކެއްޗާ ގުޅޭ ލިޔުމެއް އެތަނުން ފެނުން ފިޔަވައި އިތުރު ހެއްކެއް ނެތްނަމަ، ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ނެރުނު އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • 2010/SC-A/19

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ