ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/293ހައިކޯޓު · 3 ޑިސެމްބަރު 2020 · ފައިސާ ހޯދުން

އަޙްމަދު ލަބީބް ވ. މުޙައްމަދު ނަޘީމް ޢަލީ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 3 ޑިސެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2209/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 234,000 ރުފިޔާ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް އަންގައި، ދެ އެއްބަސްވުމަކީ ބާޠިލު އެއްބަސްވުން ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ގޭގެ 2 އަދި 3 ވަނަ ފަންގިފިލާ ދެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުއްޔަށްދީފައި ވާއިރު، ކުލި ނުދައްކާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކޮށް ތަންތަން ޙަވާލުކުރުމަށާއި، ނުދައްކާ 234,000 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަށާއި، ޙަވާލުކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި ދައްކަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ވިޔަފާރި ބަނގުރޫޓުވެގެން ކުލި ނުދެއްކުނުކަން އިންކާރު ނުކުރެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކޮށް ކުލި ނަގައިދިން ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި، ކުއްޔަށްދިން ތަންތަން ޙަވާލުކުރުމަށާއި ޙަވާލުކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި ދައްކަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ނުދީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފަށް ހެއްކާ ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ތަންތަން ޙަވާލުކުރުމަށާއި ޙަވާލުކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުލި ދައްކަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް އެދިފައިވާއިރު އެގޮތަށް ޙުކުމްނުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފަށް ހެއްކާ ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ތަން ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތަށް ލާޒިމުކަމަކަށް ވާތީއާއި، ޙުކުމުގެ ފަހުން ބޭނުންކުރި މުއްދަތަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނުވަތަ މިޘްލީ ކުލި ހޯދަން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ލިބިގެންވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2209/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުއްޔަށްދިނުމާއި ކުއްޔަށްހިފުމުގެ އެއްބަސްވުމަކީ ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ކުލި އަދި ކުއްޔަށްހިފާ ފަރާތަށް ތަނުގެ މަންފާ ލިބިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމާއި، ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުލި ދެއްކުމާއި އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ތަނުގެ މަންފާ ލިބިގަނެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްވެފައި އޮތުމަކީ މިފަދަ އެއްބަސްވުންތަކުގެ ޖައުހަރު ކަމާއި، މި ދެކަމުން ކަމެއް ފުރިހަމަ ނުވާނަމަ އެއީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކުރުމަށް ޖާއިޒު ސަބަބެއް ކަމެވެ. (ޕެރ. 4.4)

HN2މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުލި ނުދައްކާކަން ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތުގެ އަމިއްލަ އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވާނަމަ، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލި ދެއްކުމުގެ ޒިންމާއާ އޭނާ ޚިލާފުވެފައިވާކަން ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 4.4)

HN3މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

އެއްބަސްވުމެއް ބާޠިލުވުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާއަކީ، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެއްފަރާތުން އަނެއްފަރާތަށް އޮތް ޒިންމާތަކާއި ބައިވެރިންނަށް ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤުތައް ނިމުމަކަށް އައުމެވެ. (ޕެރ. 4.6)

HN4މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކަމަށް ކޯޓުން ޙުކުމްކޮށްފިނަމަ، ތަން ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށް ޙުކުމުގައި ސާފުބަހުން އަންގާފައި ނުވިނަމަވެސް، ކުއްޔަށްދީފައިވާ ތަން ހުސްކޮށް ކުއްޔަށްދިން ފަރާތާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 4.6)

HN5މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ޙުކުމްކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން ތަން ބޭނުންކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ޙައްޤު ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތުގެ ކިބައިން ނިގުޅިގެންދާއިރު، ތަން ޙަވާލުނުކޮށް ބޭނުންކުރުމަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ޢަމަލެއް ކަމާއި، ޙުކުމުގެ ފަހުން ތަން ޙަވާލުކުރާ ދުވަހާ ހަމައަށް ބޭނުންކުރި މުއްދަތަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނުވަތަ މިޘްލީ ކުލި ހޯދަން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުއްޔަށްދިން ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 4.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ