ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/375ހައިކޯޓު · 26 މޭ 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އިބްރާހީމް ޔޫސުފް ވ. ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ އޮގަނައިޒޭޝަން ޕލކ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 26 މޭ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2009/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 (ހ) (1) އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-SJ/08 އަމުރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފަމުންދާތީ ދަޢުވާފޯމު ބާޠިލުކޮށް، އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
2007 ގައި އެސް.ޓީ.އޯ އިން ގަތް ޕްލައިވުޑް ހަލާކުވެފައިވާތީ އަނބުރާ ފޮނުވާލި ފައިސާއާއި، 1915 ދުވަހުގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ވަކީލު ފީ ހޯދުމަށް، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް 2012 ގައި ދެ ފަހަރު ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާ ހުށަހެޅި، ދެ ފަހަރުވެސް ޙާޟިރުނުވުމުން ބާޠިލުވިއެވެ. 2017 ގައި ތިންވަނަ ފަހަރަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާގައިވެސް 10 ޖުލައި 2018 ގެ އަޑުއެހުމަށް ޙާޟިރުނުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހަމަ އެއް މުޢާމަލާތެއްގެ މައްޗަށް ތިން ފަހަރު ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި، ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ކޯޓަށް ހާޟިރުނުވުމުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވުމުން، ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފާކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާފޯމު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް: ނިންމުމަކީ ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދާއި 2015/SC-SJ/08 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭ ގޮތަށް ނިންމި ނިންމުމެކެވެ؛ ކުރީގެ މައްސަލަތައް ބާޠިލުވީ ޢައްޔަންކުރި ފަރާތް ޙާޟިރުނުވެގެންނެވެ. އެސް.ޓީ.އޯ: 11 އަހަރުވީ ކަމެއްގައި ތަކުރާރުކޮށް ދަޢުވާކޮށް ޙާޟިރުނުވުމަކީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޙާޟިރުނުވުމަށް މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ދައްކައިދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މުޢާމަލާތުން 5 އަހަރު ފަހުން ފުރަތަމަ ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި، ތިން ފަހަރު ޙާޟިރުނުވެ މައްސަލަ ބާޠިލުވުމަކީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ސަބަބެކެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2009/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ނިންމުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް؛ ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ ބަލައިނުގަނެވޭ ގޮތް (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމްވާ ގޮތް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ޕެރ. 10) ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ލިބި، މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، މައްސަލަ ބާޠިލުކުރުމަށް ނުވަތަ ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މައްސަލަ ނިންމުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ (ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 އާއި 2).

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ޕެރ. 11) މީގެ ކުރިން ހުށަހެޅި މައްސަލަތައް ބާޠިލުވީ ތަމްސީލުކުރުމަށް ޢައްޔަންކުރި ފަރާތް ޙާޟިރުނުވެގެންކަމަށް ބުނުމަކީ ޤާނޫނީ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ؛ ޙާޟިރުނުވުމަށް މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ހުރިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ދައްކައިދޭންޖެހެއެވެ.

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ޕެރ. 12-13) ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފާކަން (abuse of process) ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ފެންނަނަމަ އެކަން ހުއްޓުވުމަކީ ކޯޓުތަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ޒިންމާއެކެވެ. ޚުސޫމާތް ނުނިންމާ ދިގުދެމުމަށް ނުވަތަ ގެއްލުން ދިނުމަށް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ބޭނުންކުރުމަކީ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތާމެދު ޢަދުލުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ.

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ޕެރ. 14) މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމުގެ ބޭނުމަކީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުންކަން ދެނެގަނެވޭނީ، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ކަން ހިނގާދާ ގޮތާއި މައުޟޫޢާއި ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ.

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ޕެރ. 17) މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވެ މައްސަލަ ބާޠިލުކުރެވުން ތަކުރާރުވުމަކީ، ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބެލުމަށްފަހު ޢަދުލު އިންސާފުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ސަބަބެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 އަދި 2
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • 2015/SC-SJ/08 (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ