ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/426ހައިކޯޓު · 11 އޭޕްރީލް 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން އަފީފް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 11 އޭޕްރީލް 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-F(1266-2017)/2018/39ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ދަޢުވާއާއި ހެކި ޤަރީނާއާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގުޅުވާލެވޭ މިންވަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ބަލައި، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
"ޓެރަރިޒަމް ޢަމަލެއް ކުރަން އުޅުން" ކުށުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ C/2017-Cr/1266 ޤަޟިއްޔާއިން ބަލަމުންދާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް 28 ނޮވެމްބަރު 2017 ގައި އަމުރު ނެރެފައިވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
"ޓެރަރިޒަމް ޢަމަލެއް ކުރަން އުޅުން" ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ، އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރަން ޖެހޭތީއާއި، ދަޢުވާގެ ބާވަތާއި ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާތީ، ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-F(1266-2017)/2018/39
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ، ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެއްވެސް މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙުޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ޤާނޫނުގައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި، ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19). (ޕެރ. 3 (ށ))

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން މި 4 ގޮތުން ގޮތަކަށް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް (ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތް ފަދަ) ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކި ފޮރުވުމާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި، ޙާޟިރުނުވުމާއި، ފިލުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން 60 (ށ) އިން ލާޒިމުކުރެއެވެ؛ އަދި 60 (އ) ގެ ދަށުން ނިންމި ސަބަބު އަމުރުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ން 17 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށް ހުރި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހަކު ބަންދުކުރަން އެދޭ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (26 (ހ)). އެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވިފައި ވޭތޯއާއި، ކުރިން ދަޢުވާ ކުރެވިފައި ވޭތޯއާއި، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި، ފުލުހުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތަށް ބަލައި، އެ ޙާލަތު ނެތުމަށްވުރެ އޮތުން ގާތްތޯ ބެލުމުގެ މިންގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ (26 (ށ)). (ޕެރ. 3 (ނ))

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) ގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސްލަސްކަމާއި އަމަން އަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ ކުށެއް ކަމަށްވާތީ، ދަޢުވާގެ ބާވަތާއި، މައްސަލަ ހިނގި ގޮތާއި، ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ