ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޢައިލަމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބަޔާންކޮށް، ބަންދުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވެއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 2017 ޖުލައި 19 ގައި ތޫނު ހަތިޔާރަކުން ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގި މައްސަލައެއްގައި ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައި ވަނިކޮށް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 17 ޖުލައި 2018 ގައި (145-G(1116-2017)/2018/29) އެ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނެރުނު އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ތޫނު އެއްޗެއް ނުވަތަ ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) އާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 12 އާއި 16 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) އާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 41/2014 ގެ 12 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތާއި ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު، 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 16 (ހ) ގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުންނަންޖެހޭތީ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރުކަމުން، ޕީޖީން އެދިއްޖެނަމަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މި ޙުކުމުގެ އަލީގައި އަލުން ނިންމަންޖެހެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-G(1116-2017)/2018/29
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޯޓު އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީން އެދިއްޖެނަމަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމަންޖެހޭ
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައެވެ. އެ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށް މެނުވީ ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. (3.2)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ބަންދުކުރުމުގައި، ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބާއި، ފިލައި ރައްކާވުމުގެ ބިރާއި، ހެކިތަކާ ކުޅެ ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (3.2)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމިދާނެ 4 ގޮތަކީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކުރުމެވެ. އެއިން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަދައިން ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3.2)
ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވެދާނެ ނުވަތަ ފިލައިފާނެ ކަމަށް، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ. (3.2)
ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށްވާ ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދަށް އެދިއްޖެނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (16 (ހ)). އެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ބަލާނީ ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވިފައިވޭތޯ، ކުރިން ދަޢުވާ ކުރެވިފައިވޭތޯ، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތްތަކާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތަށް ބަލައި، އެ ޙާލަތެއް ނެތުމަށްވުރެ އޮތުން ގާތްތޯ ބެލުމުގެ މިންގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ (16 (ށ)). (3.3)
ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސްލަޙަތާއި އަމަން އަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބޭ ކުށްތަކެކެވެ. (3.3)
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމަށް ޤާނޫނުގައިވާ އިންތިޒާމާއި އެކުއެކީގައެވެ. ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުން، މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރެވެ. (3.4)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 41/2014 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 އަށް 1 ވަނަ އިސްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޢަލީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.