Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2018/HC-A/346 · 19 ޑިސެމްބަރު 2023 · މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ދިނުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ރަޝްވާން، ދަފްތަރު ނަންބަރު 1841

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކުށް ސާބިތުކޮށް 4 އަހަރުގެ ޖަލު އަދަބު ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ތޫނު އެއްޗަކުން މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ދިނުން، ކުށް ސާބިތުވުން، އަދަބު ކަނޑައެޅުން

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1320/Cr-C/2013

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ތޫނު ހަތިޔާރާއެކު މީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް (ސިއްރު ހެކިންގެ ބަސް، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓު، ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން) ރަނގަޅަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރުގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފަށްތޯ؛ އަދި ކުށް ސާބިތުވާނަމަ ކަނޑައަޅަންވީ އަދަބު.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ހަމަނުޖެހުމެއްގައި ސައިކަލެއްގައި ދިޔަ ފަރާތެއްގެ ބޮލުގައި ކަތިވަޅިއަކުން ޖަހައި ބޯ ފަޅާލިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ތޫނު ހަތިޔާރާއެކު ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން އުފުލިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ސިއްރު ހެކިންނަށް ހަމަލާ ދިން މީހަކު ބުނެނުދެވުމާއި، ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުން ހުރުމާއި، ދިފާޢީ ހެކިންގެ ބަހަށް ބިނާކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ސިއްރު ހެކިންގެ ބަހާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓާއި ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަނުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ؛ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުން ހުރިކަމަށާއި، ރިޕޯޓުގައި ސޮއިކުރީ ބަލިމީހާ ނުބެލި ޑޮކްޓަރެއްކަމަށާއި، ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން ކުރުވީ ލައިދީގެންކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތުން ބޭރުކަމަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުންޏެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ތިން ސިއްރު ހެކިންވެސް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތޫނު އެއްޗަކުން ބޮލަށް ހަމަލާދިން ތަން ފެނުނުކަމަށް ބުނެ، ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަނާއި ފޮޓޯ ރިޕޯޓާއި އެހެން ހެކިތަކުން އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތާއި އަނިޔާ ސާބިތުވާތީ، ފުށުއެރުންތަކަކީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފައްދާ ފުށުއެރުންތަކެއް ނޫންކަމަށް ބަލައި ކުށް ސާބިތުކުރެވި، ޙާލަތަށް ބަލައި ރޭންޖުގެ އެންމެ ލުއި އަދަބު ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅިފައިވާ 10 ދުވަހުގެ މުހުލަތުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ފޯމު ދަށުކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، އެއީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފެއް ކަމަށް ބަލަނީ، ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ އެންޓްރީވި ތާރީޚަށް ނޫނެވެ.
  2. ހެކިވެރިން ސީދާ ގަޑި ނޫން، އަންދާޒާ ގަޑިއެއް ބުނުމުން، ދަޢުވާ ސީޣާގައިވާ ގަޑިއާއި މެޑިކަލް ރިޕޯޓުގައިވާ ގަޑީގެ ދެމެދު ހުންނަ ކުޑަ ތަފާތަކީ ޝަރީޢަތުން ބުރަދަނެއް ދޭންޖެހޭފަދަ މެޓީރިއަލް ޚިލާފެއް ނޫނެވެ.
  3. ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަންގެ ބޭނުމަކީ ހެކިވެރިޔާއަށް މީހާގެ ނަން ނޭނގުނަސް އޭނާގެ ސިފައާއި ވައްތަރުން ދެނެގަތުމެވެ؛ އެހެންކަމުން ކުރިން ނޭނގޭ މީހަކު ހެކިވެރިޔާ ފާހަގަކުރުމަކީ ލައިދީގެން ކުރި ކަމެއް ކަމަށް އެކަނި އެ ސަބަބުން ނުބެލެވޭނެއެވެ.
  4. ހެކިވެރިންގެ ބަހުގައި ވަކި ކަމަކާ (އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތަކީ ސައިކަލު ދުއްވި މީހާތޯ ފަހަތުގައި އިން މީހާތޯ) ފުށުއެރުމެއް އޮތަސް، އެ ސުވާލު ނެތިކޮށްލާފަދަ އެހެން ހެކިޤަރީނާ (ފޮޓޯ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން، ފޮޓޯ ރިޕޯޓު، އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތާއި އެކުގައި ތިބި މީހުންގެ ބަސް) ހުރިނަމަ، އެއީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދޭވަރުގެ ފުށުއެރުމެއް ނޫނެވެ.
  5. މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓެއްގައި ސޮއިކުރަންވާނީ އެ ރިޕޯޓު އެކުލަވާލި ފަރާތެވެ؛ ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާ (ލެސެރޭޝަން) އާއި ތަޙުލީލުކުރި ހެކިވެރިޔާގެ ބަހުން ތޫނު އެއްޗަކުން ލިބުނު އަނިޔާއެއްކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދޭނަމަ، އެ ރިޕޯޓު އެކަނި ބިނާކޮށް ތޫނު އެއްޗަކުން ދިން އަނިޔާއެއްކަމަށް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ސީދާ ހެކިންގެ ބަހާއި ސީން އޮފް ކްރައިމް ރިޕޯޓު އެކުއެކީގައި ބަލާއިރު ތޫނު އެއްޗަކުން އަނިޔާ ދިންކަން ސާބިތުވާނަމަ އެކަން ސާބިތުވާނެއެވެ.
  6. ކުށް ސާބިތުވޭތޯ ބަލަންވާނީ ހުށަހެޅުނު އެންމެހައި ހެކިޤަރީނާ އެކުއެކީގައި ވަޒަންކޮށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރުގެ މިންގަނޑުންނެވެ.
  7. އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި ޝަރީޢަތަށް ހޭދަވި މުއްދަތާއި، މިބާވަތުގެ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމާއި، ކުށަށްފަހު ކުށްވެރިޔާގެ ޙާލަތަށް އައި ހެޔޮ ބަދަލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ޤާނޫނުގައިވާ ރޭންޖުގެ އެންމެ ލުއި އަދަބު ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ؛ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން، ދައުލަތުން ލިޔުން ހުށަނާޅާފައި ވިޔަސް، ބަންދުގައި ހުރި މުއްދަތު ޙުކުމުގެ މުއްދަތުން އުނިކުރަންވާނެއެވެ.
  8. އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް ބަންދުގެ އަދަބެއް ކަނޑައެޅެން އޮތް ހިނދު، ބަންދުގައި ނުހުރި ކުށްވެރިޔާ ޙުކުމް އިއްވަންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.