ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/119ހައިކޯޓު · 24 މާރިޗު 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އިނާޒް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 24 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/69ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ބަލި ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ތަޙުޤީޤު ނިމިފައިވާތީ އިތުރަށް ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި އިތުރު މީހަކު ތޫނު ހަތިޔާރުން މީހަކަށް ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކޮށް، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެތީ ބަންދަށް އެދުނެވެ؛ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އޮތެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގްރޫޕް ހަދައިގެން ތޫނު ހަތިޔާރުން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް، ބަލި ޙާލަތާއި ތަޙުޤީޤު ނިމިފައިވާކަމަށް ބަލައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 އާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 12، 16 އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތޫނު ހަތިޔާރުން މާރާމާރީ ހިންގުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑު ގެއްލުން ލިބޭ ކުށެއްކަމާއި، ދޫކުރަންޖެހޭ ޟަރޫރީ ސިއްޙީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާތީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައި ކަމަށް ފެނުނެވެ؛ ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ކަމުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/69
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށް މެނުވީ ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙުޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމޭނީ 4 ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ޝަރުޠާއެކު ދޫކުރުން؛ އަދި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުން، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުން، ފިލުން ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު ހުރިކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމް ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބެނީ، ތުހުމަތަށް ހެކި ހުރިނަމަވެސް 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް ނެތް ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ކުށްތަކުގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަމަސްލަޙަތާއި އަމަންއަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ ކުށްތަކެކެވެ (2017/HC-A/247)؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސިއްޙީ ޙާލަތު ހުރިގޮތުން ޖަލުގައި ފަރުވާ ނުދެވި ފުރާނައަށް ނުވަތަ ސިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހަރުދަނާ ސަބަބު ހުރިކަން ކަށަވަރުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ޟަރޫރީ ޙާލަތަށް ބިނާކޮށް ބަންދަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެއެވެ (2018/HC-A/208)؛ ނަމަވެސް އެފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ވާހަކަތަކާއި ލިޔުންތަކުން ނޭނގޭނަމަ ބަލި ޙާލަތަކީ ދޫކުރުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN8ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އުޞޫލާއި އިންތިޒާމާއެކުގައެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

HN9ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވާ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • 2010/SC-A/19
  • 2017/HC-A/247
  • 2018/HC-A/208

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ