ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/199ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2021 · ފައިސާ ހޯދުން

އައިމާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޔޫޓޯޕިއާ ހޯލްޑިންގްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 444/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖެނެރޭޓަރުގެ ބޭނުން ހިފިފައި ނުވާތީ ކުލި ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، ޖެނެރޭޓަރު 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ ޙަވާލުކުރަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އޮޕަރޭޓަރާއެކު 300 ކިލޯވޯޓުގެ ޖެނެރޭޓަރެއް އެއް މަހަށް ކުއްޔަށް ދިނެވެ. ޖެނެރޭޓަރުގައި ހުރި މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ބޭނުންނުކުރެވި، މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުވެސް އަނބުރާ ޙަވާލުނުކުރުމުން ޖެނެރޭޓަރާއި US$228,006 ގެ ކުލި ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ދިން ޖެނެރޭޓަރު ކުލީގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުވެސް އަނބުރާ ޙަވާލުނުކުރުމުން، އެ މުއްދަތަށް ކުލި ނަގައިދޭންޖެހޭތޯ، އަދި ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/241 ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލާއި ކުލި ނަގައިދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ނިންމުމަކީ 2012/HC-A/241 ގެ އުޞޫލާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާއި ކުލި ނަގައިދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ޖެނެރޭޓަރު ބޭނުންކުރެވޭ ޙާލަތުގައި ނުހުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުލި ދައްކަންޖެހެނީ މަންފާގެ މުޤާބިލުގައި ކަމުން، ކުލީގެ މުއްދަތުގައިވެސް ބޭނުންނުކުރެވުނު، ތަޅުދަނޑި ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ އޮޕަރޭޓަރުގެ އަތުގައި އޮތް ޖެނެރޭޓަރަކަށް މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ކުލި ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމްކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 444/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް އެއަށްވުރެ ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 4.5)

HN2މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުއްޔަކީ މަންފާގެ މުޤާބިލުގައި ދައްކަންޖެހޭ އެއްޗެއް ކަމުން، ކުއްޔަށް ގެންދިޔަ އެއްޗެއްގައި ހުރި މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން އެ އެއްޗެއް ކުއްޔަށް ގެންދިޔަ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވާނަމަ ކުލި ދައްކަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.6)

HN3މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ އޮޕަރޭޓަރާއެކު ކުއްޔަށް ހިފި ޖެނެރޭޓަރުގެ ތަޅުދަނޑި އޮތީ އޮޕަރޭޓަރުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ނަމަ، ޖެނެރޭޓަރު ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ރަށެއްގައި ހުރުން ހަމައެކަނި، ކުއްޔަށް ގެންދިޔަ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް އެ ފަރާތުގެ ޙިޔާޒަތުގައި ބެހެއްޓިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ އަދި ހަމައެކަނި އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުލި ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.6)

HN4މަދަނީ › ފައިސާ ހޯދުން

ކުއްޔަށް ތަކެތި ދޫކުރާ ތަންތަނުން ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާއާއި 2012/HC-A/241 ޤަޟިއްޔާގެ ދަށުން، ކުއްޔަށް ގެންދިޔަ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުވެސް އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުލި ނަގައިދިނުމަށް ހުރަހެއް ނެތް ނަމަވެސް، އެ ކުލި ނަގައިދެވޭނީ ކުއްޔަށް ގެންދިޔަ އެއްޗެއްގެ ބޭނުންކުރެވިގެން ކަމުން، ކުލީގެ މުއްދަތުގައިވެސް ބޭނުންކުރެވިފައި ނުވާ އެއްޗަކަށް މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ހިނގި މުއްދަތަށް ކުލި ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4.7–4.8)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ކުއްޔަށް ތަކެތި ދޫކުރާ ތަންތަނުން ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާ
  • 2012/HC-A/241
  • 2017/HC-A/348

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ