ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/208ހައިކޯޓު · 7 މޭ 2019 · ކޯޓު އަމުރު

އަޙްމަދު ސުހައިލް މޫސާ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 7 މޭ 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/521ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ހުށަހެޅުމުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި 5 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭންކަކަށް ޖަމާކުރަން ގެންދިޔަ ފައިސާ ދަބަހެއް ފޭރިގަތް މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ހައްޔަރުކުރުމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް، އެ ދުވަހު ފުލުހުން ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރަކަށް އެދި، އަމުރުގެ ދަށުން އަލުން ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ފޭރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހަކު 5 ދުވަހަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ މުއްތަހަމުގެ ޙައްޤުތަކާއި، "ރެސް ޖުޑިކާޓާ" އާއި "ޑަބަލް ޖެޕަޑީ" ގެ މަބްދަޢުތަކާއި، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އަމުރަކީ މުއްތަހަމުގެ ޙައްޤުތަކާ ޚިލާފު، ދެ ފަހަރަށް ހައްޔަރުކުރިކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ، ރެސް ޖުޑިކާޓާ އާއި ޑަބަލް ޖެޕަޑީ ގެ މަބްދަޢުތަކާއި ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަމުރު ނެރުނީ 41 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓު އަމުރަކުން ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު ކަމުން ޚިލާފުވި އިޖުރާއަތު ސާފުކޮށްދީފައި ނުވެއެވެ. ރެސް ޖުޑިކާޓާ އާއި ޑަބަލް ޖެޕަޑީ ބަންދުގެ އަމުރަށް ތަޠުބީޤުވާކަން ދައްކާފައި ނުވެއެވެ. ތުހުމަތަކީ ބޮޑެތި ކުށެއް ކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުށަހެޅިފައިވާތީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ބަންދުކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/521
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުގެ އަމުރެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން، އަމުރު ނެރުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ކޮން އިޖުރާއަތަކާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމާއި އޭނާގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން އައީ ކޮންގޮތަކުންކަން ސާފުކޮށް ބުނެދޭން ޖެހޭނެއެވެ. (3.2)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

"ޑަބަލް ޖެޕަޑީ" ގެ މަބްދަޢުއަކީ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާ ނުވަތަ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު ހަމަ އެ ކުށުގެ ޢަމަލުން ފުރިހަމަވާ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ ދެވަނަ ފަހަރަށް އުފުލުން މަނާކުރާ މަބްދަޢުއެވެ. (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 60 (ހ)) (3.3)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

"ރެސް ޖުޑިކާޓާ" ގެ މަބްދަޢުއަކީ ކޯޓަކުން ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކުރެވިފައިވާ މައްސަލައެއްގައި، އެ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅި ނުވަތަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެ ފަރާތްތަކުން އިތުރު ދަޢުވާއެއް ކުރުން މަނާކުރާ މަބްދަޢުއެވެ. ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ކުރި ހައްޔަރު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން އަލުން ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމަށް މި ދެ މަބްދަޢު ތަޠުބީޤުވާކަން ދައްކާފައި ނުވެއެވެ. (3.3)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބަކަށް މެނުވީ ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. ބަންދާމެދު ފަނޑިޔާރަށް ނިންމިދާނީ 60 (ހ) ގައިވާ 4 ގޮތުން ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން. (3.4)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ޢަމަލުކުރި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ) (3.4)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުމާއި ފިލުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭނެއެވެ. 100,000 ރުފިޔާއަށްވުރެ މަތީގެ ފޭރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ބޮޑެތި ކުށެއްކަމުން، ހެކި ހުރެ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންވާނީ ބަންދުގައެވެ. (3.4)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
  • 2012/HC-A/305 (ހައިކޯޓު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޢަލީ، ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ