ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/219ހައިކޯޓު · 23 މޭ 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ އިޔާޒް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 މޭ 2019ދަށު ކޯޓު: ކ. ހިންމަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު H6C/2019/01ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މައްސަލަ ނުނިމި ގިނަދުވަސްވަމުންދާތީއާއި ބަންދުގައި 2 މަސްވެ ޙައްޤުތައް ގެއްލިގެންދާތީ ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރުމަށް ހިންމަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތުގައި އަތްލުމާއި ޢާންމު މަސްލަޙަތަށް ގެއްލުން ހުރި ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް، މައްސަލަ ނުނިމި ގިނަދުވަސްވެ 2 މަސް ބަންދުގައި ހުރުމުން ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތުގައި އަތްލުމާއި ޢާންމު މަސްލަޙަތަށް ގެއްލުންހުރި ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައިވާ ފަރާތެއް، މައްސަލަ ގިނަދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށް ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ހެކި ޤަރީނާއާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށް ބަލާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކަމުން އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ؛ ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. ހިންމަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު H6C/2019/01
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު ދަށުކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބަކަށްޓަކައި ކަމަށް ވާންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުކުރުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްނަމަވެސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި އަދަބާއި ފިލުމުގެ ބިރާއި ހެކިތައް ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19). (ޕެރ. 3.2)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ފަނޑިޔާރަށް ނިންމިދާނީ 4 ގޮތަކަށެވެ: ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން (60 (ހ))؛ އެއިން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި ޙާލަތާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި ހެކީގެ ބުރަދަނާއި ކުށުގެ ރިކޯޑާއި ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ (59 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 3.2)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

60 (ށ) ގެ ސަބަބެއް އޮވެ، ތުހުމަތު ކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރިނަމަ، 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުނުވާ މުއްދަތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ (60 (ށ) އަދި (ބ)). (ޕެރ. 3.2)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ އުޞޫލުން ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ހިމެނެއެވެ؛ ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު، އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް މުޖުތަމަޢަށް ނުކުމެވޭގޮތަށް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވާ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓާއި ފަނޑިޔާރެވެ؛ ހައިކޯޓުން ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، ޕީޖީއިން އެދިއްޖެނަމަ ބަޔާންކުރި އުޞޫލުތަކުގެ އަލީގައި ދަށުކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފު ނުކުތާގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނަށް ޚާއްޞަ އުޞޫލުން ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޢަލީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ