ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/436ހައިކޯޓު · 9 އޮކްޓޫބަރު 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ ޝަރުޔާން އަޙްމަދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 9 އޮކްޓޫބަރު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1698ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، މަސްތުވާތަކެތީގައި ފިންގަރޕްރިންޓް ދިމާނުވާކަމަށް ތަޙްޤީޤީ އޮފިސަރ ބުނާތީއާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑް ނެތުމާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނުފެންނާތީ، ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރި.
ވާޤިޢާ
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެ ބަލައިފާސްކުރުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކޮޓަރިން މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ 8 ދަޅު (ލެބޯޓަރީ ނަތީޖާއިން ކެނެބިނޯލް، 217.1248 ގްރާމް) ފެނި، ކުޑަކަމުދާތަކެތި ޕޮޒިޓިވްވެ، ކަނޑިތަކެއް ފެނުނު؛ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ހުރި މީހަކު، ފިންގަރޕްރިންޓް ދިމާނުވުމާއި ކުށުގެ ރެކޯޑް ނެތުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނެތުމުގެ ސަބަބުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއްކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ބޮޑު ކުށެއްކަމާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއްކަމުން އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނަމަވެސް، މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައި އޮތްތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ ޝަރީޢަތް ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރު.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1698
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ބަންދާމެދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަކީ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ނޫން ކަމުން، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ނަންބަރުތަކުގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ. އެކަމުގެ ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (3 (ހ)؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ރ)، 49)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް، ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވުމަށް، ފިލުމަށް، ނުވަތަ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ. ބަންދު ޤާނޫނީތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ހާޒިރުވުމުގެ ސަބްޤާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. (3 (ހ)؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާ)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށެއް ކަމުން، މައްސަލައިގެ ބާވަތާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު، އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ މީހަކު ދޫކޮށްލުމަކީ ކުށް ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. (3 (ށ))

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެންނަ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކު ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ. (3 (ށ)؛ 2012/HC-A/260، 2013/HC-A/35)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަން ވާނެއެވެ. (3 (ށ)؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ))

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލަ މިހާރު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުން، މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރެވެ. އެހެންކަމުން ހައިކޯޓުން ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލްކޮށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ ހައިކޯޓުގެ ފާހަގަކުރުންތަކުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ޖެހެއެވެ. (3 (ށ)، ޙުކުމް)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • 2012/HC-A/260
  • 2013/HC-A/35

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ