ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޝަފީޢު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- އދ. މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދެފަރާތުގެ ވާހަކައާއި ކުށުގެ ރެކޯޑާއި ބަލި ޙާލަތަށް ބަލައި، އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުފެނޭތީ ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ފުލުހުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއް ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 ވަނަ މާއްދާއާއި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި، މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ސާބިޤާތަކާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 94 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 (ށ) އާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 13 (ހ) އާއި 14 އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ މަތީ ކޯޓުތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ އޮތުމަށް ބަލައި، އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭ ނަމަވެސް މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުންނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- އދ. މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 14C-CA/94/2019
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ ހައިކޯޓުގެ ނުކުތާތަކުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު ނިންމުމަށް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައެވެ. އެ ސަބަބުތަކުންކުރެ ސަބަބަކަށް މެނުވީ ޙުކުމަކަށް ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްނަމަވެސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ ދަތިކަމުގެ މިންވަރާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ ޢަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ޤާނޫނުގައިވާ އަދަބާއި، ފިލައިފާނެ ބިރާއި، ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރުގެ މިންވަރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (2010/SC-A/19). (ޕެރ. 3.2، 3.5)
ބަންދާމެދު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ 4 ގޮތުން (ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކުރުން) ގޮތެއް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ގޭގައި ބަންދުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ (2018/HC-A/142). ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުމަށް، ފިލުމަށް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވުމަށް ބެލެވި ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ލާޒިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ މަޤްޞަދުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ހިމެނޭތީ، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލާއިރު، މިފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ މީހަކު ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 26، 27، 28 ވަނަ މާއްދާތަކުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ބަންދުން މިނިވަންވުމުގެ ޙައްޤު ހަނިކުރެވިފައިވާއިރު، އެ ޤާނޫނުގެ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފުލުހުންނަށާއި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ 30 އަދި 31 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުންނެވެ. ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބިރު ބެލުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)، (2)، (3) ގައިވާ ކަންކަމަށް (ބާރު ނުފޯރުވޭނެ ހެކި ހުރުން، ހެކިންނާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ގުޅުން، އިޢުތިރާފުވެފައިވުން) ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)
މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ މީހެއްކަމަށް ފެންނަ ޙާލަތުގައި އެމީހަކު ބަންދުކޮށް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމެއް ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (2012/HC-A/260). ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ކުއްޖާއާއި ވާހަކަ ކިޔައިދިން ފަރާތްތަކާ ގާތް ގުޅުމެއްވާ ފަރާތެއްކަމުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތެވެ. މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާތީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.5، 3.6)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ބ)، (ޅ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)، (2)، (3)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 26، 27، 28، 30 (ހ) އަދި 31 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/142
- ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/260
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.