ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. (ކުއްޖާގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ސިއްރުކުރެވިފައި)

ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބަކަށްޓަކައި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތަސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރުގެ މިންވަރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަންޖެހެއެވެ. (2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާ؛ ޕެރ. 3.2)

ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކުރުން ފަދަ 4 ގޮތުން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި، ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 (ހ)؛ ޕެރ. 3.2)

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާނެކަމަށް، ނުވަތަ ކޯޓަށް ޙާޟިރު ނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ ފިލައިފާނެކަމަށް، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމުވެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ)؛ ޕެރ. 3.2)

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ އުޞޫލުން ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އެފަދަ މީހުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ހިމެނޭތީ، މިފަދަ ތުހުމަތެއްގައިވާ ފަރާތެއް މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއަށް ނުކުމެވޭ ގޮތަށް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 2 (ހ)؛ ޕެރ. 3.3)

ބަންދާމެދު ނިންމި ނިންމުމެއް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރެވޭނީ ނިންމުން ބަދަލުކުރަންޖެހޭ މަޤްބޫލު ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، ތަޙްޤީޤުކުރާ އިދާރާ ނުވަތަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ނިންމި ފަނޑިޔާރަށެވެ؛ ކަމެއް ސާބިތުނުކޮށް 'އިޞްލާޙުކުރެވިފައި' ޖެހުމަކުން އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރެވިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަންދާމެދު ނިންމާއިރު ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ އޭނާގެ ފަރުދީ މަޞްލަޙަތަށް އެކަނި ނޫނެވެ؛ ފަރުދީ މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރުމާއެކު މުޖުތަމަޢުގެ ޢާއްމު މަޞްލަޙަތާއި ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މި ދެ މަޞްލަޙަތު ހަމަހަމަކުރަންވާނެއެވެ. (2017/HC-A/75 ޤަޟިއްޔާ؛ ޕެރ. 3.5)

ޝަރީޢަތުގައި އޮތް މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޕެރ. 3.6)