ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/13ހައިކޯޓު · 30 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 · އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ޙުސައިން ޝަހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 30 ސެޕްޓެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: މ. މުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 60/K4C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، 1106 (ށ) ގެ ދަށުން އަސާސީ މިންގަނޑުން 1 ދަރަޖަ ދަށްކޮށް، ޖަލު އަދަބު 74,400 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަކަށް ބަދަލުކޮށް 6 މަހުގެ ތެރޭގައި ބައިބައިކޮށް ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އެހެން މީހަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ޑްރައިވިންގ ލައިސަންސް ފޮތަކީ އަމިއްލަ ފޮތެއް ކަމަށް ދެއްކުމަށް މަޢުލޫމާތު ބަދަލުކޮށް، ލައިސަންސް އާކުރުމަށް ފޯމް ހުށަހެޅުމުން، އެނގިހުރެ ޞައްޙަނޫން ގޮތުގައި ލިޔުމަކަށް ބަދަލުގެނައުމުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުގައާއި ކޯޓުގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އެނގިހުރެ ޞައްޙަނޫން ގޮތުގައި ލިޔުމަކަށް ބަދަލުގެނައުމުގެ ކުށަށް (ޖިނާޔަތުގެ 4 ވަނަ ދަރަޖަ) އިޢުތިރާފުވި ކުށްވެރިއަކަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އަދި 1107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އަދަބުގެ ދަރަޖަ ކިހާވަރަކަށް ދަށްކުރަންޖެހޭތޯއާއި، ޖަލު އަދަބު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުވާނީ ކިހިނެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ 1106 (ހ) އާއި 1107 (ހ) ގެ ދަށުން ޖުމްލަ 3 ދަރަޖަ ދަށްކުރަންޖެހޭ ކަމަށާއި، އާމްދަނީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖޫރިމަނާ ލުއިކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ދަޢުވާގެ ކުރިން ޢާއްމުކޮށް ދެރަވާކަން ފާޅުކޮށްފައި ނުވާތީއާއި އިތުރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ނެތުމުން ލިބޭނީ 1106 (ށ) ގެ ލުޔެއް އެކަނި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
1107 (ހ) ތަޠުބީޤު ނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ނަމަވެސް ދެރަވާކަން ޢާއްމުކޮށް ފާޅުކުރާނެ އުޞޫލެއް އޭރު ނެތުމުން އިޢުތިރާފުވި ފަރާތުގެ ޙައްޤު ގެއްލިގެން ނުދާގޮތަށް 1106 (ހ) އާއި (ށ) ދެ އަކުރުގެ ދަށުން 3 ދަރަޖަ ދަށްކޮށް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭތީ ޖަލު އަދަބު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
މ. މުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 60/K4C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި: އަދަބު 3 ދަރަޖަ ދަށްކޮށް 4 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ޖަލު އަދަބު 28,800 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އަދަބުގެ ދަރަޖަ ދަށްކުރެވޭނީ ކުށުގައި ބައިވެރިވި މީހުން ހިފައި ދަޢުވާކުރުމަށް ކުށްވެރިޔާ އެއްބާރުލުން ދީފައިވާ ހާލަތުގައި، ދައުލަތުން ކޯޓުގައި އެދޭ އެދުމެއްގެ މައްޗަށެވެ؛ އިތުރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ނެތް، އަދި ދައުލަތުން އެދިފައިނުވާ ހާލަތުގައި އެ މާއްދާގެ ދަށުން ލުޔެއް ނުލިބޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15)

HN2ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ދަޢުވާކުރުމުގެ ކުރިން ކުށާމެދު ހިތުގެ އަޑިން ދެރަވާކަން ޢާއްމުކޮށް ފާޅުކޮށްފިނަމަ އަދަބު 2 ދަރަޖަ ދަށްވާއިރު، (ށ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެއްޖެނަމަ އަދަބު 1 ދަރަޖަ ދަށްވެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN3ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

އުޞޫލެއް އޮތުން ލާޒިމްކުރާ ކަމެއްގައި އެ އުޞޫލު ހަދަންޖެހޭ ފަރާތުން އުޞޫލު ހަދާފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ލިބެން އޮތް މަންފާއެއް ނުލިބި ދިއުމަކީ ބޭއިންސާފެކެވެ؛ އެހެންކަމުން އެފަދަ އުޞޫލެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ލިބެން އޮތް ޙައްޤެއް އުނިވާނަމަ، އެ ބީވި ޙައްޤު އެ ފަރާތަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ ގޮތަށް ކަން މާނަކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 22)

HN4ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ކުށާމެދު ދެރަވާކަން ޢާއްމުކޮށް ފާޅުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލެއް (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލު 2021 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ގައި ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން) ވުޖޫދުގައި ނެތް ދުވަސްވަރު ތަޙްޤީޤުގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެ ދެރަވާކަން ފާޅުކުރި ކުށްވެރިއަކަށް، 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ތަޠުބީޤުކުރަންވާނީ އޭނާގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ނުލިބޭ ގޮތަށެވެ؛ މިގޮތުން (ހ) އާއި (ށ) ދެ އަކުރަށްވެސް ރިޢާޔަތްކޮށް 3 ދަރަޖަ ދަށްކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24-26)

HN5ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ކުށްވެރިއަކަށް ކަނޑައެޅޭ ޖަލު އަދަބު، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ގޭގައި ބަންދުކުރުމާއި، ޖޫރިމަނާއާއި، މުޖުތަމަޢަށް ޚިދުމަތްކުރުމާއި، އުޅޭނޫޅޭގޮތް ބެލުމާއި، ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ އަދަބަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 9، 27)

HN6ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ހަމައެކަނި ޖޫރިމަނާގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭނީ ޖުނަޙްގެ ކުށްތަކުގައި ކަމަށް ބުނާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުގެ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުގައިވާ ޙުކުމެއް ނޫންއިރު، އެ އުޞޫލު ވުޖޫދުވީ ދަށުކޯޓުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށްފަހު ކަމަށްވާނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ގެއްލުން ލިބޭ ގޮތަށް އެ އުޞޫލު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 30)

HN7ޖިނާއީ › އެނގިހުރެ ޞައްހަނޫން އެއްޗެއް ތެދުކަން ދައްކަން އުޅުން

ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ކުށްވެރިޔާއަށް އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ލިބޭ މިންވަރު ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 33)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 310 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (2)، އަދި (ނ) ގެ (1) ގެ (II)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1000 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ (ކަނޑައެޅޭނެ އަދަބުގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދޭ ތާވަލު)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1005 ވަނަ މާއްދާ (ތަފާތު އަދަބު އެއްހަމަކުރާ ތާވަލު)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1100 ވަނަ ބާބު
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/02 (ޝަރީޢަތުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ (2)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ