ޑިޕާޓްމެންޓް އޮފް ނެޝަނަލް ރެޖިސްޓްރޭޝަން ވ. ޢަބްދުﷲ ޞަބާޙް
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
ދަށު ކޯޓު: ތ. ވިލުފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 12/N2C/2014
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އުފަން ތާރީޚު ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ކުރި ދަޢުވާ ސިވިލް ކޯޓުން ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުމަށްފަހު، ހަމަ އެ މައުޟޫޢުގައި ވިލުފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އުފަން ތާރީޚު ކަނޑައަޅައި ކުރި ޙުކުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-CJ/03 ގެ އުޞޫލާއި ޚިލާފަށް، އެއް މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަފާތު ޙުކުމް ކުރުމެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- (ޕެރ. 8) ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 03/2016 ޢާންމު ސިޓީ (މައްސަލަ ހުށަހެޅުނުއިރު ޢަމަލުކުރެވުނު؛ 03 އޮކްޓޫބަރު 2021 ގައި އުވާލެވިފައި) ގައިވާ ގޮތުން، އުފަން ތާރީޚު ބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގައި ބަލަންވާނީ އުފަން ތާރީޚު އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމަކަށެވެ؛ ތަފާތު މަޢުލޫމާތު ހުރި ގިނަ ލިޔުން ހުރިނަމަ އެންމެ ޞައްޙަކަން ބޮޑު ލިޔުމަށެވެ؛ ޝަރީޢަތުން އުފަން ތާރީޚާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ލިޔުމެއް ހުރިނަމަ އެ ލިޔުމުގެ މައްޗަށެވެ؛ ރަސްމީ ލިޔުމެއް ނެތްނަމަ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށެވެ. ނަމަވެސް ރަސްމީ ލިޔުމެއްގައިވާ ޢުމުރަކީ އަޞްލު ޢުމުރު ނޫންކަން ސަލާމަތް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ (ބޭބެއަށްވުރެ ކޮއްކޮ ދޮށިވުން، މައިންބަފައިންނާއި ދަރިފުޅުގެ ޢުމުރު ދާދި އެއްވަރުވުން ފަދަ)، ސަބަބުތައް ބެލުމަށްފަހު ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގޮތެއް ނިންމާނެއެވެ.
- (ޕެރ. 15) ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށް ހެކިން ޙާޟިރުކޮށް މައުޟޫޢުގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކުން ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގެ ޢާންމު އުޞޫލަކީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެއްކާއި ޤަރީނާ އަޞްލަކަށް ބަލައިގެން މައްސަލައިގައި ފައިޞަލާކުރުމެވެ.
- (ޕެރ. 16) (އަޣްލަބިއްޔަތު) ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމާފައިވަނީ ހެއްކެއް ހުށަނާޅާތީ ކަމަށް ވާއިރު، ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކާއި ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވިލުފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އުފަން ތާރީޚު ކަނޑައެޅުމަކީ އެއް މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން އެއް ކަމެއްގައި ތަފާތު ޙުކުމް ކުރުމާއި އެއް ކޯޓެއްގެ ޙުކުމުގެ ބާރު ކެނޑޭގޮތަށް އެހެން ކޯޓަކުން ޙުކުމް ކުރުން މަނާކުރާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-CJ/03 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- (ޕެރ. 16) (އަޣްލަބިއްޔަތު) ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް އުފަންދުވަހުގެ ސެޓްފިކެޓް ބަދަލުކޮށް، އޭގެ އަޞްލާއެކު ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޞޫލުން އައި.ޑީ ކާޑުގެ މަޢުލޫމާތު ބަދަލުކުރުމަށް ހުށަހެޅުމަކީ ކުރިން ކުރެވުނު ޙުކުމާ ތަޢާރުޟުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.
- (ޕެރ. 21) (އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް) ޕަބްލިކް ޕޮލިސީގެ ގޮތުން، އެއް މައުޟޫޢެއްގައި ދަށު މަރުޙަލާގެ ދެ ކޯޓަށް ދިއުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ތަރުތީބާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ އެއް ކޯޓުން ފަރުވާ ނުލިބުމުން ހަމަ އެ މައުޟޫޢު ހިފައިގެން އެހެން ކޯޓަކަށް ދެވޭނަމަ ޚުޞޫމާތްތަކަށް ނިމުމެއް ނާންނާނެއެވެ. ނިންމުމާ ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ ހޯދަންޖެހޭނީ އިސްތިއުނާފުގެ ފަރުވާއެވެ.
- (ޕެރ. 25) (އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔު) މައިންބަފައިން ކައިވެނިކުރުމުގެ ކުރީގެ ތާރީޚެއްގައި ދަރިއަކު އުފަންވުމަކީ ޝަރުޢީ ހަމައިން މުސްތަޙީލު ކަމެއް ކަމުން، އެފަދަ ތާރީޚެއް ޞައްޙަ ތާރީޚެއް ކަމަށް ބެލިގެން ނުވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އޭގެ ޙައްލަކީ ފުރަތަމަ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުގައި (ހެކި އަލުން ވަޒަންކޮށް ނުވަތަ އައު ހެކިތަކާއެކު) ބެލުމެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-CJ/03 އަމުރު
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާންމު ސިޓީ ނަންބަރު 03/2016 (03 އޮކްޓޫބަރު 2021 ގައި އުވާލެވިފައި)
- ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (ޢާންމު ސިޓީގައި ހަވާލާދީފައިވާ ގޮތުން)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.