ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/589ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2021 · އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ލުބާން ޤައްހާރު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 240/Cr-C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ފުލުހަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ނިޔަތް އޮވެގެން ޢަމަލު ހިންގާފައި ނުވާކަން ހެކިބަހުން އެނގޭތީ، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ފުލުހުންގެ ވެހިކަލް ޗެކްޕޮއިންޓެއްގައި ފުލުހަކު އަތުން އިޝާރާތްކޮށް މަޑުކުރަން އެންގުމުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބާރު ސްޕީޑުގައި އެ ފުލުހާ ދިމާއަށް ސައިކަލު ދުއްވައި ކަނާތުފައިގައި ޖައްސައި މަޑުނުކޮށް ދިޔަކަމަށް އަނިޔާއެއް ދިނުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ފުލުހުންގެ ޗެކްޕޮއިންޓެއްގައި މަޑުކުރަން އެންގި ފުލުހަކާ ދިމާއަށް ބާރު ސްޕީޑުގައި ސައިކަލު ދުއްވައި ޖެއްސި މައްސަލައެއްގައި، ނިޔަތް ސާބިތުނުވާކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަނިޔާއެއް ދިނުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ސާބިތުވާނަމަ ކަނޑައަޅަންވާ އަދަބާއި، ޖަލު ޙުކުމް ޖޫރިމަނާއަކަށް ބަދަލުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ޙުކުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)، (ބ)، (އ) އާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ސައިކަލުގެ ސްޕީޑު ބާރުވުމުން މަޑުނުކޮށް ދިޔަ ކަމަށާއި، ކުށް ސާބިތުވިޔަސް ޖަލު ޙުކުމް ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުން ބާރު ސްޕީޑުގައި ކުރިމަތީގައި ހުރި ފުލުހާ ދިމާއަށް ދުއްވި ކަން ސާބިތުވާތީ، ޢަމަލަކީ އެނގިހުރެ ނުވަތަ އެންމެ ކުޑަމިނުން ފަރުވާކުޑަކަމާއެކު ކުރި ޢަމަލެއް ކަމަށާއި 120 ވަނަ މާއްދާގައި ނިޔަތުގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ ފަރުވާކުޑަކަން ފުދޭ ކަމަށެވެ. އަދަބު ކަނޑައެޅީ އަސާސީ މިންގަނޑުން ތަޙްޤީޤު ބަންދުގެ 88 ދުވަސް އުނިކޮށް 1 އަހަރާއި 4 މަހާއި 8 ދުވަހަށް؛ ޖިނާޔަތެއް ކަމަށްވާތީއާއި ވަޞީލަތު ނެތުމުން ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 240/Cr-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ދަޢުވާ ސާބިތުވެ ޖަލު ޙުކުމް ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، ނަތީޖާގެ ރުކުނާ ގުޅޭގޮތުން، މީހަކު ކުރާ ޢަމަލުގެ ޒާތުން ވަކި ނަތީޖާއެއް ނުކުންނާނެކަން އޭނާއަށް އެނގިގެންވާނަމަ އެކަން ކުރީ އެނގިހުރެގެން ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ؛ ކުރިމަތީގައި މީހަކު ހުއްޓައި ބާރު ސްޕީޑުގައި މަޑުނުކޮށް ސައިކަލު ދުއްވުމަކީ އަނިޔާވެދާނެކަން ތަޞައްވުރުކުރެވޭ ނުރައްކާބޮޑު ޢަމަލެކެވެ. (ޕެރ. 12-13)

HN2ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން، ކުށެއްގެ މަޤްޞަދުގެ ރުކުން ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު އެ ކުށް ކަނޑައަޅާ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ސާބިތުކުރަންޖެހޭ އެންމެ ކުޑަ މިންވަރަކީ ފަރުވާކުޑަކަމެވެ؛ 120 ވަނަ މާއްދާގައި ނިޔަތުގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ އަނިޔާއެއް ދިނުމުގެ ކުށުގައި ސާބިތުކުރަންޖެހެނީ ފަރުވާކުޑަ ޢަމަލުގެ މިންވަރެވެ. (ޕެރ. 14)

HN3ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، ނުރައްކާ ބޮޑުކަމާއި އެ ނުރައްކަލަށް ކުރިމަތިލާން މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ނެތްކަން އެނގިހުރެ، އެ ނުރައްކަލަށް ފަރުވާނުބެހެއްޓުމަކީ ފަރުވާކުޑަ ޢަމަލެކެވެ؛ ޢަމަލުގެ ޒާތަށް ބަލާއިރު ފަރުވާކުޑަ ގޮތަކަށް ހިންގާފައިވާނަމަ ކުށުގެ ނިޔަތް އޮތްކަން ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 15-17)

HN4ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޖިނާޔަތުގެ 4 ވަނަ ދަރަޖައިގެ ކުށެއްގެ އަދަބުގެ އަސާސީ މިންގަނޑަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1002 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލުގައިވާ 1 އަހަރާއި 7 މަހާއި 6 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެވެ؛ އަދަބު ބޮޑުކުރާ ނުވަތަ ލުއިކުރާ ޙާލަތެއް ނެތްނަމަ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނީ އަސާސީ މިންގަނޑުން ކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤު ބަންދުގައި ހުރި މުއްދަތު އެއިން އުނިކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 19-24)

HN5ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ 'ތަފާތު އަދަބު އެއްހަމަކުރާ ތާވަލު' ގެ ދަށުން ޖަލު އަދަބު ގޭގައި ބަންދުކުރުން، ޖޫރިމަނާ، މުޖުތަމަޢަށް ޚިދުމަތްކުރުން، އުޅޭނޫޅޭގޮތް ބެލުން، ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ އަދަބަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20، 25)

HN6ޖިނާއީ › އަނިޔާއެއް ދިނުން

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލު 02/2021 ގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ޖޫރިމަނާގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާނީ ޖޫރިމަނާ ދެއްކޭނެ ވަޞީލަތު ލިބިފައިވާ، ދާއިމީ ގޮތެއްގައި މެދުނުކެނޑި އާމްދަނީއެއް ލިބޭ މީހެއްގެ މައްޗަށެވެ؛ ހަމައެކަނި ޖޫރިމަނާގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭނީ ޖުނަޙްގެ ކުށްތަކުގައި އެކަނި ކަމުން ޖިނާޔަތުގެ ކުށެއްގެ ޖަލު ޙުކުމް ހަމައެކަނި ޖޫރިމަނާއަކަށް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27-32)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (ށ) ގެ (1) ގެ (iii)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)، (ބ) އަދި (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ (އަދަބުގެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދޭ ތާވަލު)، 1005 ވަނަ މާއްދާ (ތަފާތު އަދަބު އެއްހަމަކުރާ ތާވަލު) އަދި 1100 ވަނަ ބާބު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 02/2021 (ޝަރީޢަތުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)، 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ 239/Cr-C/2017

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ