ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/46ހައިކޯޓު · 23 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 · ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އެމް ޑީ ނައުޝާދު ޢަލީ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 ސެޕްޓެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު MH-009/Cr-C/2019ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ހިފެހެއްޓި ފައިސާގެ އިންވެންޓްރީ ނުދީ ކުށާ ގުޅުންހުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ނުލިބޭތީ، ފައިސާ އޭނާއާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރާއްޖެއިން ފުރަމުން ދިޔަ ބިދޭސީއެއްގެ އަތުން ރިޕޯޓުނުކުރާ 48,100 ޑޮލަރު ފެނުމުން، މަނީލޯންޑްރިންގ އާ ގުޅުންހުރި ފައިސާކަމަށް ޝައްކުކޮށް ކަސްޓަމްސް އިން ހިފަހައްޓައި ފުލުހުންނާ ޙަވާލުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ނަގުދު ފައިސާ ރިޕޯޓުކުރުމުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ކަސްޓަމްސް އިން ހިފެހެއްޓި ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގެ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އޮތްތޯ؛ އަދި އެފަދަ މުދާ ހޯދަން ޖެހޭނީ ކޮން ކޯޓަކުންތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕީޖީ އިން ބުނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކަމަށާއި، ފައިސާ އޭނާގެ ނޫންކަމަށް ބުނާތީ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައިޘިއްޔަތު ނެތް ކަމަށާއި، ނިންމުމަކީ މަނީލޯންޑްރިންގ ޤާނޫނާއި ކަސްޓަމްސް ޤާނޫނާއި ފުލުހުންގެ ޤަވާއިދާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފައިސާ ހިފެހެއްޓީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކޮށްގެން ނޫން، ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ކަސްޓަމްސް އަށް ލިބިގެންވާ ބާރުން ކަމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މުދާ ހޯދުމުގެ މާއްދާތައް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭތީ، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ މަދަނީ ކޯޓަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު MH-009/Cr-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު (ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނެތުމުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

ކޯޓަކަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމުން، މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢަށް ބެލުމުގެ ކުރިން، މައްސަލަ ހުށަހެޅިފައިވަނީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓަކަށްތޯއާއި ހުށަހެޅީ މަޞްލަޙަތެއް އޮތް ފަރާތަކުންތޯ ޚަޞްމަކު ސުވާލު އުފައްދައިފިނަމަ، އެކަންކަން އިޖުރާއީ ގޮތުން ބަލަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN2ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން އަމިއްލަ ތަނެއް ބަލައި ފާސްކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާއަކީ މުޅިން އެފަދަ ކޯޓު އަމުރެއް ތަންފީޛުކުރުމުގައި ކަންވާ ގޮތް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ. ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހިފެހެއްޓި މުދާ ހޯދުމަށް ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ބަލާ ކޯޓެއްގައި އެދެވޭނީ އެ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް (ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި) މުދާ ހިފަހައްޓާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 3.3، 3.4)

HN3ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައަޅާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ވަކި ކަމެއް ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެ މިންވަރަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޢާއްމު އުޞޫލުތަކުން އެ ކަމެއް އިސްތިސްނާވެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN4ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

މަނީލޯންޑްރިންގ އަދި ޓެރަރިޒަމަށް ފައިނޭންސްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ނަގުދު ފައިސާ ރިޕޯޓުކުރުމުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން، ރިޕޯޓުނުކުރާ ނަގުދު ފައިސާ ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ކަސްޓަމްސް އިން ހިފަހައްޓާ ފައިސާއަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ބަލައި ފާސްކުރުމާއި މުދާ ހޯދުމާ ބެހޭ މާއްދާތައް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭ ފައިސާއެކެވެ. އަދި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭނެއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.6، 3.7)

HN5ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

ކަސްޓަމްސް އިން ހިފަހައްޓާ މުދަލެއް އަނބުރާ ހޯދުމުގެ އިޖުރާއަތެއް ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެފައި ނެތްނަމަ، އެ މުދާ ހޯދަން ޖެހޭނީ ޙައްޤަކާމެދު ދަޢުވާކުރުމުގެ ޢާއްމު އުޞޫލުގެ ތެރެއިން، މަދަނީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކުންނެވެ (މާލޭގައި ސިވިލް ކޯޓުން). (ޕެރ. 3.8، 3.9)

HN6ޖިނާއީ › ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް މުދާ ހިފެހެއްޓުން

އިޚްތިޞާޞް ނެތް ކޯޓަކުން މައްސަލައެއް ބަލައި ކަނޑައަޅާ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އިޚްތިޞާޞްގެ ސަބަބުން ނިންމުން ބާޠިލުކުރާއިރު، މައުޟޫޢީ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަކީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓުގެ ބެލުމަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމަކަށްވާތީ އެ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމެވެ. (ޕެރ. 3.10)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރުމާއި، ހިފެހެއްޓި މުދާ ހޯދުމާއި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުތަކުގެ އިސްތިސްނާއާ ބެހޭ މާއްދާތައް
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2014 (މަނީލޯންޑްރިންގ އަދި ޓެރަރިޒަމަށް ފައިނޭންސްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2015/R-112 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ ނުވަތަ ބޭރުކުރާ ނަގުދު ފައިސާ ރިޕޯޓުކުރުމުގެ ޤަވާއިދު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2019/R-19 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ (ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2015/R-111 ގެ 21 ވަނަ މާއްދާއަށް ގެނައި އިޞްލާޙު)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 53 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 65 ވަނަ މާއްދާ
  • 2019/SC-A/79
  • 2018/HC-A/421

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ