ޑިލިޖެންޓް ބްރަދަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ސަމްހާ ގްރޫޕް އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 556/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޢުމްރާވެރިންގެ ޓިކެޓް ނަގައިދިނުމަށް ފައިސާ ލިބުނު ޓްރެވަލް އޭޖެންސީއިން ޞައްޙަ ނޫން ޓިކެޓް ދިނުމުން އަލުން ޓިކެޓް ގަތުމަށް ކުރި ޚަރަދު ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނުމުގައި، ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތާއި (ބެސްޓް އެވިޑެންސް ރޫލް، މަޞްލަޙަތު ހުރި ހެކިވެރިޔާ)، ޕްރިވިޓީ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓް އަދި ސީދާ ގެއްލުމުގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ބޭންކް ޓްރާންސްފަރ ސްލިޕްތަކާއި ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ފައިސާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކޮށްފިނަމަ، އެ ފައިސާއަށްވާ މިންވަރަށް ޞައްޙަ ޓިކެޓް ނަގައިދިންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އޮތީ ފައިސާ ލިބުނު ފަރާތުގައެވެ. (ޕެރ. 20)
2. ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ލިޔުމުގެ އަޞްލު ހުށަހަޅަންޖެހޭ އުޞޫލަކީ ބެސްޓް އެވިޑެންސް ރޫލްގެ ބައެއްކަމާއި، ކިތާބީ ހެއްކަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކުރާ 2 ވަނަ މާއްދާއާ ގުޅިފައިވާ މާއްދާއެކެވެ. އަޞްލު ހެއްކަކީ ލިޔުމުގެ އަޞްލެވެ (primary evidence)؛ ކޮޕީ ނުވަތަ އެހެން ހެއްކެއް (secondary evidence) ހުށަހެޅޭނީ އަޞްލު ހުށަނޭޅެން ނެތް ސަބަބު ބަޔާންކޮށް، އެއީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަމަކަށްވާނަމައެވެ. ދަށުކޯޓުގައި ލިޔުމުގެ ޒާތާމެދު ސުވާލެއް ނޭޅިނަމަ، އިސްތިއުނާފުގައި މި މާއްދާއަށް ޙަވާލާދިނުމުގެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 22)
3. ކަމެއްގެ ޙަޤީޤަތް ސާބިތުކުރުމަށް ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކޮންމެ ބާވަތެއްގެ ހެއްކެއް ޤަބޫލުކުރެވިދާނެއެވެ. ހެއްކަކަށް ބުރަދަން ދޭއިރު ބަލަންޖެހޭނީ އެ ހެއްކަކުން ސާބިތުކުރަން އުޅޭ ވާޤިޢާއާއި، ހެއްކާއި އެ ވާޤިޢާއާ ދެމެދު ހުރި ގުޅުމެވެ (relevance). (ޕެރ. 23)
4. ހެކިވެރިޔާއަކީ މާލީ މަންފާއެއް ލިބިދާނެ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވިޔަސް، އޭނާގެ ހެކިބަސް އެއްފަރާތްކޮށްވެސް ދެން ހުރި ހެކިތަކުން ޙަޤީޤަތް ސާބިތުވާނަމަ، އެ ހެކިބަހަށް ބުރަނުވުމުގެ ސަބަބުން ނަތީޖާއަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. (ޕެރ. 26)
5. ޞައްޙަ ނޫން ޓިކެޓްތަކުގެ ބަދަލުގައި ޓިކެޓް ގަތުމުގެ މަސައްކަތް ކުރީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ކަން އެނގޭއިރު، އެ ފަރާތުން ފައިސާ ހޯދި ގޮތާމެދު ސުވާލު އުފެއްދުމުގެ ފުރުޞަތެއް ޓިކެޓް ދިން ފަރާތަށް ނެތެވެ. (ޕެރ. 25، 27-28)
6. ޞައްޙަ ނޫން ޓިކެޓް ދިނުމުގެ ސަބަބުން ޢުމްރާވެރިން ފުރުވާލުމަށް އަލުން ނެގި ޓިކެޓްތަކަށް ކުރި ޚަރަދަކީ ސީދާ ކުރި ޚަރަދެއް ކަމުން އެއީ ބަދަލު ދޭންޖެހޭ ގެއްލުމެކެވެ. (ޕެރ. 29)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ އަދި 5 ވަނަ މާއްދާ