މުޙައްމަދު ޝިފާޢު ވ. ފ. ފީއަލީ ކައުންސިލް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ފ. ފީއަލީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 06/L1C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ބަންޑާރަ ގޯތީގެ އިމަށް ކައުންސިލްގެ ހުއްދަނެތި ބަދަލު ގެނެސްފައިވާކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅުމުގައި، ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާގެ ޔައުމިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމާއި، ޝަފަހީ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމާއި، ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީގެ އެންގުންތަކަކީ ޢުޤޫދުލް އިޛްޢާނެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނީ ކުށެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާގެ ޔައުމިއްޔާގައި ގޯތި ވެރިޔާގެ އެދުމާމެދު ވާހަކަދެކެވި، މުސްތަޤުބަލުގައި ގޯތި ދޫކުރުމުން އެކަން އިސްލާޙުވެގެންދާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވުމަކީ، އެދިފައިވާ ހުއްދަ ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21)
2. ދަޢުވާގެ މައުޟޫއަށް އަސަރުނުކުރާ ކަމެއް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކިން ހާޒިރުނުކުރުމަކީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 22)
3. ރަށު ކައުންސިލަކީ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމަށާއި ކައުންސިލުން ކަމެއް ނިންމޭނީ ޤައުމު ހަމަވާ ޖަލްސާއެއްގައި ވޯޓުގައި ބައިވެރިވާ މެމްބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ކަމަށްވާތީ، ކައުންސިލުން ދޭން ނިންމާ ހުއްދައެއް އޮންނަންވާނީ ލިޔުމުންނެވެ؛ އެފަދަ ހުއްދައެއް ޝަފަހީ ހެކިން ހާޒިރުކޮށްގެން ސާބިތުނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީގައި ފާރަށް ބަދަލުގެނައުމަށް ރަށުއޮފީހުގެ ހުއްދަ ބޭނުންވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ހުއްދަ ދީފައިވާކަން ލިޔުމުން އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 23)
4. ޢުޤޫދުލް އިޛްޢާން (adhesion contract) އަކީ ހަމަހަމަކަން ނެތް ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދު، ބާރު އޮތް ފަރާތުން ޝަރުޠުތައް ކަނޑައަޅާ ވެވޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ؛ ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީގައިވާ އެންގުންތަކަކީ ގޯއްޗާ ހަވާލުވާ ފަރާތުން ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމް ކަންތައްތަކަކަށްވާތީ، އެއީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ޢުޤޫދުލް އިޛްޢާނެއް ވެފައިވާތީ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-25)
5. ދަށުކޯޓުގައި ބަހުސްކުރެވި ބަލާފައިނުވާ ކަމަކާމެދު (ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވޭތޯ) އިސްތިއުނާފީ ޤަޟިއްޔާގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26)
6. ހުއްދަ ނުނަގާ ގޯތީގެ ފާރު ތަޅާލައި އަލުން ތަނބު ޖަހާފައިވާކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ބަހުން އެނގެން އޮތް ހާލަތެއްގައި، އެ ފަރާތަށް ލިބޭނެ ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މައްސަލައިގައި ގޮތް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ (ކައުންސިލަކީ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް) (ނަންބަރު ޔަޤީން ނޫން)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 124 ވަނަ މާއްދާ (ކައުންސިލް ޖަލްސާގެ ޤައުމާއި އަޣުލަބިއްޔަތު) (ނަންބަރު ޔަޤީން ނޫން)
• "ރާސްތާ" ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީގެ "އެންގުންތައް" ގެ 6 ވަނަ ނަންބަރު